Jak prawidłowo zwalczać roztocza u koni

Nieproszeni goście w stajni

Roztocza występują na całym świecie. Niektóre gatunki żyją pod ziemią, inne na jej powierzchni. Niektóre, jak roztocz kurzu domowego, nie atakują innych organizmów, podczas gdy inne potrzebują żywiciela, aby przeżyć. Zwierzęta są preferowanymi żywicielami niektórych gatunków roztoczy, które atakują również zwierzęta domowe, takie jak psy, koty, króliki czy papużki faliste. Inne gatunki roztoczy wolą natomiast zwierzęta gospodarskie, np. kury. Niestety, zwłaszcza przy zmianie pór roku, istnieje również kilka gatunków roztoczy, które wybierają konie na swoich żywicieli. Dlaczego tak się dzieje i co można zrobić w przypadku inwazji roztoczy, dowiedzą się Państwo tutaj.

Czym są roztocza?

Roztocza należą do gromady pajęczaków i osiągają średnio od 0,2 do 0,7 milimetra długości. Ich długość życia wynosi zazwyczaj kilka miesięcy, podczas których mogą się błyskawicznie rozmnażać. Niektóre gatunki roztoczy żywią się tkanką skórną, inne krwią i płynem tkankowym. Jeśli koń zostanie przez nie zaatakowany, zazwyczaj wywołują one stany zapalne skóry i egzemy z silnym świądem , które są dla zwierzęcia bardzo uciążliwe.

Dlaczego roztocza atakują konie?

Konie mogą być atakowane przez różne gatunki roztoczy. Dzieje się to zazwyczaj wtedy, gdy zmieniają się pory roku. Wiosną i jesienią szybko zmieniające się temperatury oraz wymiana sierści stanowią duże wyzwanie dla układu odpornościowego koni, przez co roztocza mają ułatwione zadanie. Również wyższa wilgotność powietrza w stajni stanowi optymalne warunki do życia dla tych małych pajęczaków. Szczególnie narażone na inwazję roztoczy są konie zimnokrwiste, kuce i konie rasy Tinker. Mogą one jednak atakować również konie gorącokrwiste przebywające w stajni.

Ein Pferdehuf wird ausgekratzt

Jakie gatunki roztoczy atakują konie?

Spośród 50 000 gatunków roztoczy występujących na świecie, istnieje kilka, które preferują konie jako żywicieli.

Świerzbowiec

Ten gatunek roztoczy żyje głównie pod powierzchnią skóry, drążąc za pomocą aparatu gębowego korytarze w skórze, w których składa jaja. Wywołuje on świerzb drążący, któremu towarzyszą stany zapalne skóry i silny świąd. Nie tylko konie są narażone na świerzbowca; mogą nim zostać zaatakowane również zwierzęta domowe i dzikie.

Ten gatunek roztoczy atakuje najpierw głowę konia, a następnie rozprzestrzenia się na całe ciało. Niektóre konie cierpią z powodu wypadania sierści. Silna inwazja może prowadzić do powstania zadrapań i ran, które mogą ulec zakażeniu przez brud lub cząsteczki zanieczyszczeń, dlatego szybkie i skuteczne leczenie jest bardzo ważne.

Psoroptes (świerzbowiec uszny/naskórny)

Ten gatunek roztoczy wywołuje u koni tzw. świerzb pęcinowy. Atakowane są nogi i kopyta. Podobnie jak w przypadku świerzbowca drążącego, inwazja tych roztoczy prowadzi do silnego świądu i zapalenia skóry. Ponieważ zwierzęta próbują się intensywnie drapać, obszary skóry mogą zostać zdarte do krwi. Większość koni jest atakowana przez te roztocza, dlatego świerzb pęcinowy jest najczęstszą chorobą. Roztocz żywi się płynem tkankowym, który wysysa z naskórka za pomocą swojego aparatu gębowego. Dotknięte konie często tupią kopytami i podgryzają zainfekowane nogi. Zwierzęta zaatakowane przez Chorioptes bovis mogą wykazywać różne postacie świerzbu pęcinowego:

Świerzb pęcinowy z tworzeniem się strupów i skorupy
Świerzb pęcinowy z sączącą się, nieprzyjemnie pachnącą wysypką skórną
Świerzb pęcinowy z brodawkowatymi zmianami skórnymi

Roztocza ssące

Inwazja Psoroptes equi jest stosunkowo rzadka. Po zaatakowaniu konia wywołuje ona świerzb ciała lub świerzb uszny. Jej inwazja również powoduje u konia silny świąd i zmiany skórne. W pierwszej kolejności atakowane są przede wszystkim grzywa i ogon. Roztocz może jednak rozprzestrzenić się na cały tułów konia. Dotknięte obszary skóry wyglądają pergaminowo, są bardzo suche i mogą dodatkowo wykazywać guzki i strupy.

Trombicula autumnalis (larwy roztoczy)

Inwazja larw roztoczy (Trombicula autumnalis) zdarza się rzadko. Jeśli koń zostanie zaatakowany, ukąszenie roztocza powoduje świąd i stany zapalne skóry, które mogą sączyć. Koń drapie się bardzo często, co może prowadzić do otwartych ran.

Występujące objawy inwazji roztoczy u konia

Jeśli konie są zaatakowane przez roztocza, w zależności od gatunku roztoczy występują różne objawy. Układ odpornościowy koni reaguje na ukąszenia roztoczy świądem i wysypkami skórnymi. Jest to dla koni bardzo nieprzyjemne; próbują one drapać swędzące miejsca, co w wielu przypadkach może prowadzić do wtórnych stanów zapalnych skóry oraz infekcji wtórnych.

Sierść koni często wydaje się matowa i brudna. Łyse placki o długości od dwóch do 10 centymetrów mogą jak najbardziej wystąpić. Również zaczerwieniona, łuszcząca się skóra pod sierścią nie jest rzadkością w przypadku inwazji roztoczy.

Wskazówka produktowa: Spray na roztocza dla koni

Repelent do stosowania na zwierzęciu i w miejscu jego odpoczynku
Omijać głowę, oczy i drogi oddechowe zwierzęcia
Substancja czynna: Geraniol (0,2 g/100 ml)

Przejdź do produktu

Produktów biobójczych należy używać z zachowaniem środków ostrożności. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu.

Przenoszenie

Jeśli istnieje podejrzenie inwazji roztoczy, konieczne jest szybkie działanie. Roztocza mogą bardzo szybko zmieniać żywiciela i atakować inne konie w stajni.
Przede wszystkim konie ze słabym lub osłabionym układem odpornościowym są bardziej narażone na zarażenie roztoczami. Jeśli zwierzęta stoją w stajni blisko siebie, ryzyko przeniesienia roztoczy wzrasta. Ale również wspólnie używane przedmioty, takie jak derki czy szczotki, mogą być zanieczyszczone roztoczami, dlatego bardzo ważne jest dobre i regularne czyszczenie.

Roztocza mogą być również przenoszone z konia na człowieka, jednak ponieważ człowiek nie jest idealnym żywicielem, inwazja roztoczy nie trwa długo. Najczęściej ludzie zarażają się roztoczami od zainfekowanych zwierząt domowych, takich jak psy czy koty.

Diagnoza

Aby zdiagnozować inwazję roztoczy, weterynarz po wstępnej rozmowie, podczas której należy jak najlepiej opisać objawy, pobiera zeskrobiny skórne z dotkniętego miejsca.

W zależności od tego, jaki gatunek roztoczy podejrzewa lekarz, próbka skóry jest pobierana na różną głębokość. Niektóre gatunki roztoczy żyją tuż pod powierzchnią skóry, inne drążą głębiej w naskórku.

Pobrane zeskrobiny skórne są traktowane ługiem potasowym lub innym płynem, który powoduje obumarcie roztoczy. Można je teraz zbadać mikroskopowo i zidentyfikować. Następnie weterynarz dobiera optymalny sposób leczenia.

Możliwości leczenia

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że zainfekowane zwierzę mogło zarazić roztoczami również inne konie stojące w stajni. Dlatego konieczne jest przeprowadzenie leczenia profilaktycznie u wszystkich koni przebywających w stajni, aby zminimalizować ryzyko infekcji wtórnej w jak największym stopniu.

Ważna po inwazji roztoczy jest dobra i regularna higiena. Dotkniętą partię ciała należy najpierw przemyć wodą. Ponieważ roztocza preferują wysoką wilgotność powietrza, należy po tym dobrze wysuszyć wilgotną sierść.
Jeśli koń ma dłuższą sierść, należy ją skrócić, aby sierść ogólnie szybciej schła i więcej powietrza docierało do skóry.

Ponieważ świąd i podrażnienia skóry są dla koni udręką, nie należy długo eksperymentować, lecz zastosować dobre i szybko działające leki, aby objawy inwazji szybko ustąpiły, a koń mógł dojść do siebie.

Szampon

Aby oczyścić sierść z roztoczy, można przeprowadzić zabiegi myjące przy użyciu specjalnych szamponów. Niektóre szampony działają odbarwiająco, dlatego przed użyciem warto wypróbować produkt w niewidocznym miejscu, aby sprawdzić, jak sierść na niego reaguje. W celu aplikacji należy zwilżyć sierść i dobrze rozprowadzić szampon po całej sierści, w razie potrzeby pozostawić na chwilę i dokładnie spłukać dużą ilością wody. Następnie dobrze wysuszyć sierść.

Leki

Może się zdarzyć, że środek przeciw roztoczom ma być przyjmowany przez ślinę lub krew. W przypadku przepisanych leków doustnych należy upewnić się, że koń faktycznie połknął lek. Pasty można na przykład podawać bezpośrednio do pyska. Dawkowanie w przypadku zastrzyków należy zawsze przeprowadzać ściśle według instrukcji, ponieważ substancje czynne są wchłaniane przez krew znacznie szybciej niż przez błonę śluzową żołądka.

Alternatywne metody

Oprócz leków na receptę, w leczeniu wspomagającym sprawdziły się również niektóre domowe sposoby, które mogą przyspieszyć ustępowanie inwazji roztoczy.

Olej kokosowy

Uważa się, że olej kokosowy wykazuje dobre działanie przeciwko roztoczom. Można go nakładać bezpośrednio na skórę konia lub podawać z paszą. Ledwo wyczuwalny dla nas zapach jest dla roztoczy bardzo nieprzyjemny.

Olejek z drzewa herbacianego

Olejek z drzewa herbacianego może być również stosowany wspomagająco przy leczeniu farmakologicznym. Olejek działa antybakteryjnie i przeciwgrzybiczo. Niektóre konie reagują na olejek z drzewa herbacianego alergicznie, dlatego nie należy go stosować bez zastanowienia. Podobnie jak olej kokosowy, można go nakładać na skórę (dodać 10 kropli olejku do szamponu i umyć nim zwierzę). Olejku z drzewa herbacianego nie należy podawać doustnie.

Homeopatia

Środki homeopatyczne mogą być stosowane w celu wsparcia i opieki po zakończeniu leczenia. Dokładne dawkowanie oraz wybór środka powinny odbywać się wyłącznie po konsultacji z lekarzem weterynarii prowadzącym leczenie.

Czy można zapobiegać inwazji roztoczy?

Niestety nie da się całkowicie wykluczyć inwazji roztoczy. Można jednak podjąć pewne działania profilaktyczne, aby zminimalizować prawdopodobieństwo ich wystąpienia.
Jeśli korzystasz ze wspólnego sprzętu do pielęgnacji z innymi, należy go regularnie moczyć w occie. Zabija on roztocza i minimalizuje ryzyko ich przenoszenia z jednego konia na drugiego. Derki i szczotki również powinny być dezynfekowane i prane.

Ponieważ roztocza atakują głównie konie o osłabionym układzie odpornościowym, najważniejsze jest zadbanie o silny układ odpornościowy. Zwłaszcza w okresach linienia, które obniża gospodarkę składnikami odżywczymi, konieczne jest uzupełnianie pierwiastków śladowych i zapewnienie świeżej paszy.

W paszy dla koni należy ograniczyć cukier do minimum. Roztocza uwielbiają cukier, który występuje głównie w postaci skrobi w paszach treściwych. Dlatego w miarę możliwości należy rezygnować z paszy treściwej i lepiej podawać suche siano.

Zestresowane zwierzęta są również bardziej podatne na roztocza, dlatego ważne jest, aby koń miał zapewniony odpowiedni wybieg i czuł się dobrze w swoim stadzie.
U ras długowłosych należy skracać sierść, w przeciwnym razie jaja roztoczy mogą utknąć we włosach. Ponadto krótsza sierść ułatwia pielęgnację skóry konia.

Wszystkie opisane środki należy wdrożyć, gdy tylko rozpocznie się okres linienia. Zazwyczaj ma to miejsce we wrześniu/październiku, gdy temperatury spadają poniżej 15°C.

Często zadawane pytania

Czy można rozpoznać roztocza?

Nie, roztocza są prawie niewidoczne dla ludzkiego oka. Jeśli jednak koń nagle zaczyna się bardzo często drapać, można założyć, że miał kontakt z roztoczami.

Czy roztocza są niebezpieczne?

Nie, roztocza nie są niebezpieczne. Nie przenoszą chorób. Mogą jednak wystąpić infekcje wtórne spowodowane świądem i zadrapaniami skóry.

Czym jest świerzb u konia?

Świerzb to choroba skóry wywołana inwazją roztoczy. Można ją bardzo skutecznie leczyć farmakologicznie oraz za pomocą kąpieli leczniczych.

Jak można zapobiegać inwazji roztoczy?

Należy dbać o dobrą higienę, regularnie dezynfekować sprzęt do pielęgnacji i wspólnie używane przybory, a także regularnie myć konia wodą z szamponem. Ponadto należy dbać o silny układ odpornościowy zwierzęcia, ponieważ chroni on przed inwazją roztoczy.