Małe pajęczaki – wielki problem
Roztocze należą do gromady pajęczaków i żyją na całym świecie. Szacuje się, że istnieje ponad 50 000 gatunków, przy czym naukowcy przypuszczają, że wiele gatunków roztoczy nie zostało jeszcze odkrytych. Około połowa gatunków roztoczy żyje pod ziemią, żywiąc się tam roślinami i innymi materiałami organicznymi, druga połowa żyje na powierzchni. Wiele z tych roztoczy do życia potrzebuje żywiciela.
Niektóre gatunki roztoczy żyją na zwierzętach domowych, takich jak pies, kot czy królik, inne z kolei preferują ptaki i małe ptaki ozdobne jako żywicieli.
Gatunki roztoczy atakujące ptaki ozdobne
Istnieje kilka gatunków roztoczy, które atakują przede wszystkim ptaki ozdobne, takie jak kanarki, papużki faliste czy nimfy. Należą do nich:
- Świerzbowce piórowe
- Świerzbowiec / Roztocz świerzbowcowy
- Ptaszyniec kurzy
- Świerzbowiec worków powietrznych

Świerzbowiec piórowy
Świerzbowiec piórowy żyje, jak sama nazwa wskazuje, na chorągiewce pióra, samych stosinach, a także na mieszku piórowym. Tam składa jaja, z których wykluwają się nimfy, a po około trzech tygodniach dorastają do postaci dorosłych roztoczy. Świerzbowce piórowe bardzo dobrze znoszą niskie temperatury i mogą przetrwać wiele tygodni w chłodzie.
Całe swoje życie spędzają na żywicielu i żywią się złuszczonym naskórkiem oraz innymi wydzielinami skóry. Najczęściej roztocze przenoszone są poprzez bezpośredni kontakt fizyczny z rodzica na pisklę, dlatego silna inwazja roztoczy u młodych ptaków nie jest rzadkością.
Świerzbowiec
Świerzbowce (Knemidocoptes pilae) należą do rodziny roztoczy drążących i żyją głównie w dziobie zaatakowanego ptaka. Jednak świerzbowce występują również na powiekach oraz woskówce powyżej dzioba. Ptaki zaatakowane przez świerzbowce mają zmieniony dziób, który wygląda jak gąbczasty lub jest zdeformowany. Przenoszenie odbywa się z dzioba do dzioba (rodzice zazwyczaj zarażają swoje pisklęta).
Gatunek świerzbowca, który częściej zaraża kanarki, atakuje przede wszystkim nogi. Pojawia się tzw. świerzb wapienny: kredowobiałe, zrogowaciałe i łuszczące się nogi, które bolą i swędzą. Ptasi świerzbowiec nie przenosi się na ludzi.
Zanim pojawią się objawy, może minąć sporo czasu. Dopiero stres, choroba lub niewłaściwe żywienie prowadzą do uciążliwych dla ptaka objawów.
Ptaszyniec kurzy
W przeciwieństwie do innych gatunków roztoczy, ptaszyniec kurzy (Dermanyssus gallinae) żywi się krwią swojego żywiciela, którego wielokrotnie kąsa. Nie żyje on stale na swoim żywicielu, lecz atakuje go tylko w nocy. W ciągu dnia chowa się w ciemnych zakamarkach klatki. Jeśli ptak jest zaatakowany przez ptaszyńca kurzego, zachowuje się bardzo niespokojnie, nie może spać i jest osowiały w ciągu dnia.
W naturze ten gatunek roztoczy często znajduje się w porzuconych gniazdach ptasich i korze drzew. Nie ogranicza się on tylko do ptaków, lecz może atakować również inne zwierzęta, a nawet ludzi.
Świerzbowiec worków powietrznych
Świerzbowiec worków powietrznych (Sternostoma tracheacolum) ma maksymalnie 0,7 milimetra wielkości i żyje wewnątrz samego ptaka. Gatunek ten żyje głównie u łuszczaków, choć w rzadszych przypadkach można go znaleźć również u kanarków. Świerzbowiec worków powietrznych żyje w worku powietrznym oraz w płucach ptaków. Żywi się tam błonami śluzowymi swojego żywiciela. Worki powietrzne służą zdrowym kanarkom jako zbiorniki powietrza podczas lotu. Jeśli są one zaatakowane, ptak ma trudności z oddychaniem. Przy silnej inwazji roztocze można znaleźć w tchawicy, a nawet w nosie.
Świerzbowce worków powietrznych są zazwyczaj przenoszone pośrednio przez powietrze oddechowe lub karmnik czy poidło z jednego zwierzęcia na drugie.
Wskazówka produktowa: Spray na roztocze dla ptaków
- Repelent do spryskiwania upierzenia (grzbiet) i żerdek
- Omijać głowę ptaka
- Substancja czynna: olejek z Eucalyptus citriodora (uwodniony, cyklizowany), 5 g/100 ml
Przejdź bezpośrednio do produktu
Produktów biobójczych należy używać z zachowaniem środków ostrożności. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu.
Różnorodne objawy
Wiele gatunków roztoczy wywołuje silny świąd. Ptak staje się nagle niespokojny, częściej się czyści i zmienia swoje zachowanie. Piórojady powodują powstawanie małych dziurek i plam na upierzeniu oraz podrażniają skórę, co wywołuje reakcję zapalną.
Roztocza worków powietrznych natomiast powodują świszczący oddech, ptaki przestają śpiewać, a z czasem ich głos staje się ochrypły. Z powodu problemów z oddychaniem zainfekowane ptaki poruszają ogonem, aby ułatwić sobie zaczerpnięcie powietrza. W nocy słychać jęczące dźwięki oddechowe, które mogą przechodzić w świsty. Nieleczone roztocza worków powietrznych prowadzą do śmierci ptaka.
Jeśli ptak jest zaatakowany przez ptaszyńca kurzego, odmawia wieczornego udania się na miejsce spoczynku i nerwowo przestępuje z nogi na nogę na żerdzi.
Wskazówka produktowa: Spray na roztocza dla ptaków
- Repelent do spryskiwania upierzenia (grzbiet) i żerdzi
- Omijać głowę ptaka
- Substancja czynna: olejek z Eucalyptus citriodora (uwodniony, cyklizowany), 5 g/100 ml
Przejdź bezpośrednio do produktu
Produktów biobójczych należy używać z zachowaniem środków ostrożności. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu.
Diagnoza
W przypadku podejrzenia inwazji roztoczy warto wcześniej sporządzić notatki w domu, aby skrócić wywiad lekarski u weterynarza. Lekarz weterynarii specjalizujący się w ptakach potrafi stwierdzić obecność roztoczy na podstawie objawów.
W przypadku inwazji piórojadów weterynarz może dostrzec plamy, które roztocza pozostawiają na upierzeniu, używając lupy lub mikroskopu.
Jeśli ptak jest zaatakowany przez świerzbowca, weterynarz pobierze zeskrobiny skórne, dzięki którym można potwierdzić inwazję. Jednak również typowe oznaki, takie jak drobne linie na dziobie, wskazują na inwazję świerzbowca.
Za pomocą taśmy klejącej weterynarz może wykryć ptaszyńca kurzego na żerdzi. Ponieważ ciało roztocza jest czerwone, małe czerwone punkty są dobrze widoczne na taśmie pod mikroskopem.
Jeśli ptak wydaje się ochrypły, nie śpiewa i wydaje głośne dźwięki podczas oddychania, istnieje podejrzenie inwazji roztoczy worków powietrznych. Diagnoza jest trudna, ponieważ roztocza przebywają wewnątrz ciała ptaka, dlatego często stawia się jedynie diagnozę przypuszczalną.
Możliwości leczenia
Wszystkie gatunki roztoczy powinny być leczone tak szybko, jak to możliwe. Istnieją różne metody stosowane w zależności od gatunku roztoczy.
Piórojady
Piórojady leczy się zazwyczaj preparatem typu spot-on, który nakłada się na kark ptaka. Substancją czynną jest tutaj iwermektyna. Jeśli zainfekowany ptak przebywa z innymi ptakami, należy je również profilaktycznie poddać leczeniu, aby uniknąć ponownego zakażenia. Leczenie należy powtórzyć po 10 do 14 dniach. W przypadku inwazji piórojadów klatkę i jej wyposażenie należy dokładnie wyczyścić i zdezynfekować.
Świerzbowiec
Ptaki zaatakowane przez świerzbowca można leczyć poprzez codzienne smarowanie zmienionych miejsc olejem parafinowym. Olej parafinowy zatyka drogi oddechowe roztoczy, powodując ich śmierć. Ponieważ jednak ta metoda jest długotrwała, a ptak nie powinien cierpieć niepotrzebnie długo, często stosuje się preparaty z fipronilem. Substancja ta działa jako trucizna kontaktowa. Preparat typu spot-on z iwermektyną jest jednak równie często stosowany w celu usunięcia świerzbowca.
Ptaszyńce kurze
Ptaszyńca kurzego trudniej jest zwalczyć. Roztocz ten nie żyje na żywicielu, lecz wychodzi tylko w nocy, aby żerować. Bez żywiciela ptaszyniec kurzy może przeżyć ponad pół roku. Dlatego sensowne i konieczne jest potraktowanie otoczenia oraz wszystkich szczelin, w których mógłby przebywać ptaszyniec kurzy, preparatem z iwermektyną. Zainfekowane ptaki również poddaje się leczeniu tym preparatem. Tylko dzięki bardzo wysokiej higienie można całkowicie wyeliminować ptaszyńca kurzego.
Roztocza worków powietrznych
Ptaki zarażone roztoczami worków powietrznych można skutecznie leczyć preparatem typu spot-on z substancją czynną iwermektyną, który nakłada się na kark lub między łopatki. Objawy powinny ustąpić po kilku dniach. Aby całkowicie usunąć roztocza, leczenie należy przeprowadzić kilkakrotnie. Ponieważ ptaki są osłabione z powodu trudności w oddychaniu, należy zapewnić im spokój. Preparaty witaminowe i terapia ciepłem to dobre dodatkowe możliwości leczenia w przypadku zarażenia roztoczami worków powietrznych.
Profilaktyka
Profilaktycznie można regularnie stosować spraye przeciw roztoczom, które odstraszają pasożyty. Spraye o zapachu eukaliptusa cytrynowego działają jako repelent. Oznacza to, że roztocza nie są zabijane, ale nie lubią tego zapachu i trzymają się z dala od spryskanej powierzchni. Spray na roztocza może być również stosowany wspomagająco podczas leczenia.
Często zadawane pytania
Jak rozpoznać zarażenie roztoczami u kanarków?
Roztocza mogą wywoływać u kanarków zmiany w zachowaniu. Upierzenie może wydawać się bardziej nastroszone, ptaki częściej się czyszczą i są bardziej niespokojne niż zwykle.
Co można zrobić przeciwko roztoczom?
Zainfekowane ptaki należy jak najszybciej zabrać do lekarza weterynarii specjalizującego się w ptakach, który potrafi dokonać rozpoznawania gatunku roztoczy i przepisać odpowiedni preparat. Ponadto należy dokładnie wyczyścić i zdezynfekować klatkę. Jeśli razem żyje kilka ptaków, należy je również profilaktycznie potraktować środkiem przeciw roztoczom.
Czy roztocza ptasie mogą przenosić się na ludzi?
Ptaszyniec kurzy może przechodzić na ludzi. Dlatego konieczne jest dobre, higieniczne i staranne zwalczanie tego gatunku roztoczy.
Źródła:
- Zarażenie roztoczami u ptaków ozdobnych
- http://www.birds-online.de/wp/bo/gesundheit-handicaps/gesundheit/parasiten/luftsackmilben/
- https://www.tiermedizinportal.de/tierkrankheiten/vogelkrankheiten/milben-beim-vogel/003800
- http://www.federmilben.de/de/lebensweise.html
- http://www.kanarien-insel.de/Krankheiten_Einleitung.html#Anker_Grabmilbe_und_R_udemilbe
Komentarze (0)
Napisz komentarz
Komentarze są sprawdzane przed publikacją.