Chrząszcze bekonowe – wykrywają i skutecznie zwalczają inwazje

W naturze skórnikowate są pożyteczne i nie stanowią zagrożenia. W domach lub mieszkaniach sytuacja wygląda jednak inaczej. Jeśli ten szkodnik przedostanie się do ludzkich siedzib, może stać się prawdziwą plagą. Skórnikowate powodują uszkodzenia żerowiskowe i należą do szkodników materiałowych i magazynowych. Ponadto wywołują alergie i są doprawdy uciążliwymi intruzami. Szczególnie w zaniedbanym środowisku chrząszcz rozmnaża się bardzo szybko. Jednak do inwazji może dojść również w zadbanych gospodarstwach domowych. Jeśli zostanie wykryty, należy działać szybko. Czasami łatwiej to powiedzieć, niż zrobić. Ten pasożyt uwielbia się bowiem ukrywać. Jeśli zwalczanie zostanie odłożone na później, ten odrażający szkodnik może wyrządzić poważne szkody.

Skórnikowate – ważne cechy i tryb życia

Rodzina skórnikowatych jest liczna i obejmuje ponad 1000 gatunków, które dzielą się na pięćdziesiąt rodzajów. Chrząszcze potrafią latać i mają owalną budowę ciała. W zależności od gatunku osiągają od dwóch do dziesięciu milimetrów długości, są lekko owłosione i mają czarne, brązowe lub nakrapiane ubarwienie. Charakterystyczne są ich czułki, które ku końcowi stają się coraz grubsze i przypominają niemal maczugi.

Występowanie

Skórnikowate występują na całym świecie. W Europie Środkowej zadomowiło się około 68 gatunków. W naturze są pożyteczne i pełnią istotne funkcje w ekosystemie. Ich siedliskiem są lasy i łąki. Jednak owady rozprzestrzeniły się również pod ziemią oraz w miastach. Gdy na zewnątrz robi się chłodniej, chrząszcze wyruszają na poszukiwanie miejsca do przezimowania. Często są to ludzkie siedziby, w których mogą stać się bardzo uciążliwe.

Różnorodność gatunkowa

• Skórnik słoninowy: Przednia część skrzydeł posiada beżowe zabarwienie z trzema czarnymi kropkami na każdym z nich. Larwy skórnika słoninowego mają brązowe ciało, które jest pokryte drobnymi szczecinkami. Na końcu odwłoka widoczne są dwa kolce.
• Skórnikowaty z rodzaju Attagenus: Jego tułów jest całkowicie czarny i owłosiony. Larwy skórnikowatych z rodzaju Attagenus są natomiast złotożółte.
• Skórnikowaty z rodzaju Anthrenus: Ten rodzaj posiada czarne ciało, które jest pokryte brązowymi, czerwonymi oraz szarymi plamkami. Jego larwy wyróżniają się szczególnie jasnymi i brązowymi pierścieniami, które znajdują się na całym ciele. Ponadto potwierdzają swoje pochodzenie tym, że są całkowicie pokryte jasnymi włoskami i szczecinkami.

Siedlisko

Nazwy poszczególnych osobników zdradzają, czym głównie się żywią lub jakie środowisko preferują. W naturze chrząszcze chętnie przebywają w drzewach liściastych oraz ptasich gniazdach. Są padlinożercami i dbają o zrównoważony ekosystem w lasach i na polach. Czują się jednak bardzo dobrze również w pobliżu ludzi. W rzeczywistości inwazja jest możliwa wszędzie tam, gdzie dostępne są wystarczające źródła pożywienia dla szkodnika. Nic więc dziwnego, że te pasożyty często można spotkać w mieszkaniach, domach i magazynach. Te owady lubią ciepło i czują się doskonale w temperaturach od osiemnastu do dwudziestu pięciu stopni.

Rozmnażanie

Samice skórnika słoninowego składają do 200 jaj, których jednak nie składają w jednym miejscu, lecz rozdzielają je w tak zwane klastry po dwanaście sztuk. Preferują miejsca, które zapewniają wystarczającą ilość źródeł pożywienia dla wykluwających się larw. Te owady są trudne do znalezienia i często w ogóle nie zostają wykryte, ponieważ ukrywają się w małych szczelinach podłóg drewnianych i za listwami przypodłogowymi. Ponadto larwy są bardzo światłowstrętne, co podwójnie utrudnia wytropienie tych maleńkich owadów.

Gdy brązowe larwy wyklują się po około jednym do dwóch tygodni, natychmiast wyruszają na poszukiwanie pożywienia. A nie są przy tym zbyt wybredne. Zjadają prawie wszystko, co stanie im na drodze i co znajduje się w spiżarni. Dlatego produkty spożywcze pochodzenia zwierzęcego, takie jak ser, wędliny i mięso, ale także karma dla zwierząt, nie są bezpieczne przed tymi chrząszczami. Jednak na ich jadłospisie znajdują się również futra, skóra, tekstylia i wełna.

Warto wiedzieć: Skórniki słoninowe zjadają również pióra, włosy oraz złuszczony naskórek. Te materiały zawierające keratynę mogą być rozkładane tylko przez nieliczne organizmy. Właśnie z tych powodów pasożyty te żyją najchętniej w pobliżu ludzi i żywią się prawie wszystkim, co nie jest trwale przymocowane. W sprzyjających warunkach życiowych skórnik słoninowy potrafi rozmnażać się sześć razy w roku. Może to doprowadzić do błyskawicznej plagi chrząszczy wewnątrz domów, jeśli weźmie się pod uwagę, że ich potomstwo rozmnaża się równie szybko i często.

W naturze skórnik słoninowy rozmnaża się tylko raz w roku. Zanim larwy się przepoczwarzą, wwiercają się w miękkie materiały, takie jak drewno. Ale do tego celu może posłużyć im również zaprawa murarska. Zarówno dorosłe chrząszcze, jak i larwy mogą przetrwać dłuższy czas w temperaturach poniżej zera. Jeśli inwazja nie zostanie wykryta przez lata, może dojść do poważnych uszkodzeń konstrukcji budynku.

Długość życia

W sprzyjających warunkach życiowych skórnik słoninowy ma oczekiwaną długość życia wynoszącą około 300 dni. Optymalne są do tego temperatury rzędu 25 stopni przy wilgotności względnej powietrza na poziomie 70 procent. Jeśli temperatury wzrosną lub spadną i utrzymają się na tym poziomie przez dłuższy czas, chrząszcze giną już po kilku tygodniach.

Rozpoznawanie inwazji skórnika słoninowego

Skórniki słoninowe są maleńkie i osiągają zaledwie kilka milimetrów wielkości. Ukrywają się w małych szczelinach, za meblami i w ciemnych kątach. Charakterystyczne ślady żerowania, które skórniki słoninowe pozostawiają w żywności i tekstyliach, to małe, okrągłe dziurki. W ten sposób te małe pasożyty dobierają się do futrzanych obszyć czy piór, które służą jako stylowe dodatki do ubrań. Bardzo chętnie atakują również skórę, książki czy miękkie drewno. Produkty spożywcze, takie jak słonina, ser i wszystko inne, co oferuje spiżarnia, uwielbiają i tak.

Jeśli we wspomnianych miejscach zauważono tak typowe dziurki po żerowaniu, otoczki poczwarek lub nitkowate odchody, inwazja jest bardzo prawdopodobna. Owady przebywają głównie w ciemnych miejscach. Z tego powodu niezwykle trudno jest wytropić te chrząszcze. W większości przypadków jako pierwsze odkrywane są larwy skórnika słoninowego. Mają one stożkowaty kształt i są całkowicie pokryte włoskami.

Chociaż skórniki słoninowe w rzeczywistości unikają światła i dobrze ukrywają się wewnątrz pomieszczeń, martwe chrząszcze na parapecie również wskazują na inwazję. Podobnie jak większość owadów, są one przyciągane przez źródła światła i tam marnie giną.

Również pleśń w szafach, szufladach czy na ścianach, której pochodzenie nie ma innych przyczyn, wskazuje na inwazję skórnika słoninowego. Odpowiadają za to wydzieliny zwierząt, co jest nie tylko odrażające, ale także powoduje powstawanie wilgoci, a w konsekwencji pleśni.

Szkody materialne i zagrożenia zdrowotne dla ludzi

Skórniki słoninowe i larwy tych owadów nie są trujące i nie przenoszą również żadnych chorób. Jednak odchody oraz tak zwane szczecinki larw mogą u niektórych osób wywoływać alergie. Ponadto pasożyty te są obrzydliwymi stworzeniami i nikt tak naprawdę nie chce ich mieć we własnych czterech ścianach. Szkody materialne, jakie mogą wyrządzić te małe chrząszcze, są również znaczne. Oprócz żywności mogą zanieczyścić tekstylia, meble i książki. Właściciele nie unikną wtedy konieczności utylizacji zaatakowanej żywności.

Naprawdę drogo robi się wtedy, gdy skórniki przegryzą się przez strukturę budynku, a fakt ten przez lata pozostawał niezauważony. Ponieważ mimo niewielkich rozmiarów chrząszcze te mogą wyrządzić ogromne szkody w nieruchomości, co dla właściciela wiąże się z wysokimi kosztami.

Działania zapobiegawcze

• Montaż moskitier w oknach i drzwiach.
• Uszczelnienie wszystkich pomieszczeń służących do przechowywania żywności.
• Zabezpieczenie szybów wentylacyjnych za pomocą siatek przeciw owadom.
• Usuwanie opuszczonych gniazd ptasich na strychu, na elewacji domu lub w jego otoczeniu.
• Przechowywanie karmy dla zwierząt w szczelnie zamkniętych pojemnikach.
• Przechowywanie otwartej żywności w dobrze zamykanych pojemnikach.
• Regularne sprawdzanie tekstyliów pod kątem dziur po żerowaniu.
• W regularnych odstępach czasu sprawdzanie spodu dywanów w poszukiwaniu owadów.

Aby ustalić, czy występuje inwazja i w jakim stopniu, można zastosować tzw. pułapki feromonowe. Działają one poprzez substancje wabiące, które przyciągają samce i unieruchamiają je za pomocą paska klejącego. Metoda ta nie powinna być jednak stosowana do zwalczania owadów, ponieważ może się zdarzyć, że chrząszcze przed śmiercią w pułapce zdążą się jeszcze rozmnożyć, co nieumyślnie doprowadzi do powstania kolejnego pokolenia.

Skórniki – domowe sposoby, które pomagają

Skórniki w ogóle nie tolerują wysokich i niskich temperatur. Również ich larwy i jaja są wrażliwe na te warunki klimatyczne. Sposób, w jaki można skutecznie zastosować tę metodę i pozbyć się skórników, jest prosty i działa całkowicie bez środków chemicznych.

Zwalczanie skórników za pomocą wysokiej i niskiej temperatury

Jeśli zaatakowane zostały mniejsze przedmioty lub tekstylia, można je zapakować szczelnie w plastikową torebkę i włożyć na kilka dni do zamrażarki. Powinna panować w niej temperatura co najmniej minus dwudziestu stopni.

Pasożyty nie lubią również wysokiej temperatury. Aby wykorzystać metodę cieplną, najlepszym rozwiązaniem jest pranie w pralce:

• Podczas prania w temperaturze powyżej 60 stopni skórniki, ich larwy oraz jaja owadów giną w ciągu dziesięciu minut. Tekstylia, które bez uszczerbku znoszą takie temperatury, można w ten sposób oczyścić z szkodników w pralce.
• W temperaturze powyżej 55 stopni zwalczanie trwa około godziny.

Jeśli przedmiotami nie są tekstylia, lecz na przykład przedmioty drewniane, zainfekowane rzeczy można również poddać dekontaminacji w piekarniku.

Czystość to podstawa

Jeśli wykryto inwazję, należy zutylizować całą żywność, która została zaatakowana przez robactwo. Nie tylko w ramach profilaktyki, ale także gdy chrząszcz już się zadomowił, obowiązkowe jest dokładne odkurzanie oraz czyszczenie wykładzin i tekstyliów. Aby zapobiec inwazji lub móc zwalczyć skórnika i jego larwy, bardzo sensowne jest czyszczenie chemiczne . Jaja szkodnika również giną podczas profesjonalnego czyszczenia.

Naturalni wrogowie – naturalne zwalczanie skórników

błonkówki pasożytnicze (znane również jako pasożytnicze osy magazynowe) lub pluskwiaki drapieżne są naturalnymi wrogami skórników. Dla ludzi zwierzęta te są nieszkodliwe. Skórniki i inne szkodniki magazynowe zwalczają natomiast skutecznie.

Osy magazynowe: błonkówki pasożytnicze wykorzystują lęg innych owadów jako źródło pożywienia dla własnego potomstwa. W tym celu osy paraliżują larwy określonych gatunków skórników i składają na nich własne jaja. Gdy larwy osy magazynowej się wyklują, zjadają zaatakowane zwierzę od wewnątrz. Gdy wszystkie skórniki zostaną zniszczone, osa magazynowa również znika.

Drapieżne pluskwiaki: Pluskwiaki te zjadają skórnika w każdym stadium jego rozwoju. Gdy wszystkie chrząszcze zostaną zlikwidowane, one również znikają. Oba rodzaje naturalnych wrogów są dostępne w sprzedaży.

Zwalczanie skórnika za pomocą insektycydów

Większość insektycydów to trucizny, które uszkadzają układ nerwowy owadów oraz ich larw. Trucizny te działają poprzez skórę, układ pokarmowy lub drogi oddechowe.

Insektycydy z pyretryną

Wiele produktów zawiera substancję czynną pyretrynę, pozyskiwaną z chryzantemy. Ważne: nawet jeśli substancja ta jest pochodzenia naturalnego, jest szkodliwa lub nawet śmiertelna dla pożytecznych owadów oraz wielu innych zwierząt. Jednak gdy tylko pyretryna zostanie wystawiona na działanie światła dziennego, jej efekt szybko słabnie i przestaje mieć szkodliwe działanie.

Stosowanie jest bardzo proste. Najpierw należy koniecznie dokładnie oczyścić zainfekowane miejsca. Odpowiedni produkt należy rozpylić lub nanieść na zainfekowane powierzchnie. Procedurę tę trzeba powtarzać w określonych odstępach czasu, w przeciwnym razie nie uda się skutecznie zwalczyć szkodników. Jednak ze względu na ryzyko zdrowotne dla ludzi i zwierząt, ten sposób zwalczania należy stosować z ostrożnością!

Repelenty

Bez negatywnego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt, ale zabójczo dla chrząszcza, działają spraye na owady bez dodatków chemicznych. Środowisko również nie jest przy tym obciążone, a preparaty te są równie skuteczne.

Ziemia okrzemkowa

Ziemia okrzemkowa, która zalicza się do krzemianów pylistych, jest skuteczniejsza w zwalczaniu skórnika. Nie działa chemicznie, lecz biofizycznie. Pozyskiwany ze skamieniałych alg środek dostępny w formie proszku posiada silnie ścierne oraz absorbujące działanie. Krzemiany pyliste niszczą powierzchnię skóry owadów. Najmniejsze uszkodzenia prowadzą do tego, że płyny ustrojowe mogą swobodnie wyciekać, co ostatecznie powoduje, że owad wysycha i ginie. Dla ludzi i zwierząt domowych proszek jest nieszkodliwy. Mimo to podczas rozprowadzania należy nosić maskę ochronną dróg oddechowych, ponieważ drobny pył może powodować podrażnienie błon śluzowych.

Również tutaj stosowanie jest bardzo proste. Wystarczy rozprowadzić proszek w zainfekowanych kątach, szafkach lub szufladach. Dzięki tej metodzie małe pasożyty zwalczane są bardzo szybko. Jeśli po jednorazowym zabiegu szkodniki zostaną ponownie zauważone, metodę tę można co sześć do ośmiu tygodni powtórzyć.

Firma dezynsekcyjna

Jeśli inwazja skórnika jest tak duża lub wszystkie zastosowane metody zwalczania nie przynoszą rezultatu, należy skorzystać z fachowej pomocy. Profesjonalne firmy dezynsekcyjne stosują do zwalczania szkodnika kombinację różnych metod. Często wykorzystują dwutlenek węgla lub azot, aby zagazować nieproszonych gości.

Ciekawe źródła i linki

• https://www.umweltbundesamt.de/gemeiner-speckkaefer#alternative-bekampfungsmassnahmen
• http://www.schaedlingskunde.de/veroeffentlichungen/speckkaefer-lebensweise-und-bekaempfungsmoeglichkeiten/
• http://www.plantopedia.de/speckkaefer-bekaempfen/
• http://www.lexikon-der-schaedlinge.de/gemeiner-speckkafer/