Wesz łonowa – pasożyt przenoszony drogą płciową
Wszy istnieją na Ziemi prawdopodobnie od wielu milionów lat. Istnieje wiele gatunków tych małych, bezskrzydłych pasożytów – niektóre atakują zwierzęta, inne żywią się sokami roślinnymi. Niektóre gatunki wszy preferują jednak człowieka jako żywiciela. Tak jest w przypadku wszy łonowej, która znana jest od średniowiecza (śrdwniem. vilzlūs). Wszy łonowe nazywane są również wszami sromowymi, ponieważ występują głównie w okolicach narządów płciowych, gdzie czepiają się owłosienia łonowego. Dowiedz się tutaj, w jaki sposób przenoszą się wszy łonowe i co można zrobić, aby się ich pozbyć.
Czym są wszy łonowe?
Wszy łonowe (Pthirus pubis) to bezskrzydłe ektopasożyty, podobnie jak wszy odzieżowe oraz wszy głowowe. W przeciwieństwie do wszy głowowych, które przebywają głównie na głowie i trzymają się tam długich włosów, wszy łonowe ograniczają się zazwyczaj tylko do okolic narządów płciowych. Ponieważ są mikroskopijnie małe, często pozostają początkowo niezauważone i wiele osób nie zdaje sobie z nich sprawy przez dłuższy czas. Dopiero nieznośny i nagły świąd, którego nie łagodzi drapanie, budzi podejrzenie obecności wszy łonowych.
Występowanie wszy łonowych na świecie
Wszy łonowe były znane już w starożytności. Arystoteles uważał, że powstają one z potu i brudu. W średniowieczu natomiast wszy łonowe występowały równie często u biednych, jak i bogatych. Wzajemne wyczesywanie wszy w rodzinie było regularną rozrywką. Przesądy głosiły, że wszy są rzuconym urokiem i atakują przede wszystkim ludzi niezdarnych i głupich.
Obecnie wiadomo, że przede wszystkim złe warunki higieniczne sprzyjają pojawianiu się wszy łonowych. Wszędzie tam, gdzie standardy higieniczne nie są (lub nie mogą być) przestrzegane, wszy łonowe występują częściej.
W schroniskach dla bezdomnych, ośrodkach dla uchodźców, na terenach wojennych i w strefach kryzysowych liczba osób zarażonych wszami łonowymi regularnie wielokrotnie wzrasta.
Podczas gdy wszy głowowe atakują głównie dzieci, te są w dużej mierze oszczędzane przez wszy łonowe. Przede wszystkim wszy łonowe dotykają mężczyzn, kobiety nieco rzadziej. Zwierzęta w ogóle nie są atakowane przez wszy łonowe, ponieważ są one ściśle związane z człowiekiem. Poza ludzkim ciałem wszy łonowe giną w ciągu jednego do dwóch dni, ponieważ do przeżycia potrzebują ciepła ciała.
Jak wyglądają wszy łonowe?
Wszy łonowe to najmniejszy gatunek wszy atakujący ludzi. Osiągają one długość od jednego do maksymalnie dwóch milimetrów. Ponieważ ich ciało jest krępe i mniej więcej tak samo szerokie, jak długie, wyglądem przypominają kraby. Dzięki swoim sześciu silnym odnóżom mogą poruszać się bokiem i czepiać się owłosienia łonowego. Ze względu na swoje mikroskopijne rozmiary są one niemal niewidoczne gołym okiem.
Inwazję można jednak rozpoznać po czarnych drobinkach na bieliźnie – są to odchody wszy łonowych. Jeśli rozetrze się te drobinki na kawałku papieru toaletowego, zabarwią się one na czerwonawy kolor, ponieważ wydalane są niestrawione resztki krwi. Jest to niezawodny dowód na obecność wszy.
Rozmnażanie
Po kopulacji jedna samica wszy łonowej może złożyć 25 jaj . Przykleja je bezpośrednio u nasady włosa. Jaja są białawe i mają widoczne wieczko, które odpada podczas wykluwania się larw. Od złożenia jaj do wyklucia się, w optymalnych warunkach, mija zaledwie sześć dni. W ciągu 14 dni larwy rozwijają się w dorosłe wszy łonowe i cykl rozrodczy zaczyna się od nowa.
Miejsce występowania na ciele
Wszy łonowe przebywają w ciepłych, dobrze ukrwionych i owłosionych miejscach na ciele. Większość wszy łonowych można znaleźć w okolicach intymnych, niektóre jednak mogą występować również na mocno owłosionej męskiej klatce piersiowej lub pod pachami. W bardzo rzadkich przypadkach wszy łonowe znajdowano na linii rzęs i w brwiach.
Wesz łonowa spędza swoje krótkie życie głównie w jednym miejscu na ciele. Jej aparat gębowy jest przy tym na stałe wbity w skórę żywiciela, z której w razie potrzeby wysysa krew. Dopiero w przypadku bardzo silnej inwazji wszy łonowe zmieniają miejsce bytowania i można je znaleźć na przykład na mocno owłosionych nogach.
Wszy łonowe preferują rzadkie owłosienie na ciele oraz gruczoły apokrynowe, które występują tylko w określonych okolicach ciała: pod pachami, wokół brodawek sutkowych, w okolicach narządów płciowych i odbytu.
Pożywienie – co jedzą wszy łonowe?
Wszy łonowe, podobnie jak inne gatunki wszy żerujące na ludziach, potrzebują krwi. Wszy łonowe wymagają świeżej krwi dwa do trzech razy dziennie. Podczas żerowania wydzielają do ranki przeciwkrzepliwą ślinę, która wywołuje u człowieka reakcję immunologiczną. Częstym skutkiem jest zatem nieprzyjemny świąd.
Wszy łonowe – przenoszenie z człowieka na człowieka
Jeśli wszy łonowe właściwie nigdy nie opuszczają swojego żywiciela, to jak to możliwe, że ludzie, którzy wcześniej nie mieli wszy, nagle je mają? Ponieważ wszy łonowe nie potrafią skakać jak pchły ani latać jak owady latające, mogą przejść z jednego człowieka na drugiego tylko poprzez bezpośredni kontakt fizyczny.
Bliski kontakt fizyczny podczas stosunku płciowego odgrywa ważną rolę w przenoszeniu wszy. Ponieważ wszy łonowe bezwzględnie potrzebują żywiciela, bez którego zginęłyby w ciągu kilku dni, mogą zostać przeniesione tylko podczas bezpośredniego intymnego kontaktu.
Przeniesienie przez wspólnie używaną pościel lub łóżka jest raczej mało prawdopodobne.
W rzadkich przypadkach dzieci mogą zarazić się przez ręczniki lub pościel. U nich jednak wszy łonowe występują głównie w okolicach oczu i brwi. Objawami są zapalenie spojówek, pieczenie oczu i łzawienie.
Wszy łonowe w okolicach intymnych – objawy
Niektórzy ludzie nie czują, że zostali zaatakowani przez wszy łonowe. Jeśli ktoś ma wielu zmieniających się partnerów seksualnych lub sypia z osobami o złej higienie osobistej, może łatwo dojść do zarażenia wszami łonowymi.
Same wszy łonowe wywołują stosunkowo niewielki świąd. Wszy głowowe i odzieżowe natomiast powodują nieznośne swędzenie. W przypadku silnej inwazji wszy łonowych wokół miejsc ukąszeń tworzą się niebieskawe/brązowawe plamy.
Około trzy do sześciu dni po intymnym kontakcie mogą pojawić się pierwsze objawy inwazji. Przede wszystkim w nocy świąd nasila się z powodu wysokiej temperatury panującej pod kołdrą.
W przypadku podejrzenia inwazji wszy łonowych należy użyć lupy, aby dostrzec te maleńkie pasożyty. Nitsy (jaja) wszy łonowych są nieco większe, jednak również trudne do zauważenia gołym okiem.
Na jasnej bieliźnie czasami można znaleźć czerwonawo-brązowe plamy, które pochodzą od odchodów wszy.
Postawienie diagnozy
Aby mieć pewność, że jest się zaatakowanym przez wszy łonowe, należy udać się do lekarza. Dermatolodzy i specjaliści w dziedzinie chorób narządów płciowych dobrze znają te małe pasożyty i zazwyczaj mogą postawić diagnozę na podstawie badania wzrokowego. Ograniczają się przy tym do typowych partii ciała atakowanych przez wszy łonowe, takich jak klatka piersiowa, pachy i okolice intymne. Zwracają przy tym uwagę na nitsy, dorosłe wszy łonowe oraz charakterystyczne miejsca ukąszeń, które są widoczne jako niebieskawe plamy.
Diagnozę stawia się zawsze wtedy, gdy na ciele znaleziono żywe wszy oraz nitsy wypełnione larwami. Można przy tym użyć tzw. grzebienia na wszy, aby wyczesać owłosione partie ciała. Grzebienie na wszy to specjalne przyrządy z bardzo małymi odstępami między zębami, które mogą wyczesać nitsy i wszy. Jeśli na ciele można znaleźć tylko puste osłonki jaj, nie wskazuje to na aktywną inwazję, lecz na taką, która miała miejsce w przeszłości.
Leczenie inwazji wszy łonowych
Jeśli lekarz potwierdził inwazję wszy łonowych, istnieje kilka działań, które można podjąć w celu ich zwalczania. Ponieważ poprzez rozdrapywanie swędzących ukąszeń bakterie, które normalnie pozostałyby na powierzchni skóry, mogą przedostać się do krwiobiegu i doprowadzić do nieestetycznych infekcji wtórnych, leczenie wszy łonowych powinno zostać przeprowadzone jak najszybciej.
Możliwe infekcje wtórne wywołane przez wszy łonowe
Gronkowce i paciorkowce to tylko dwa z wielu rodzajów bakterii, które mogą znajdować się na powierzchni skóry. Poza organizmem są one mało groźne, jednak jeśli przedostaną się do wnętrza ciała przez uszkodzenia skóry, mogą prowadzić do infekcji skórnych, czyraków, egzemy, sączących się i ropiejących ran skórnych. W wyniku infekcji gronkowcami i paciorkowcami mogą wystąpić również powiększone węzły chłonne.
Leczenie wszawicy łonowej jest możliwe przy użyciu preparatów na wszy głowowe!
Wszy łonowe można leczyć tak samo jak wszy głowowe za pomocą środków przeciwpasożytniczych. Produkty z syntetycznym olejem dimetikonem są według Stiftung Warentest skuteczne, ponieważ zatykają drogi oddechowe wszy, co prowadzi do ich uduszenia. W przypadku gnid olej odcina dopływ tlenu, co powoduje obumieranie larw.
Również produkty z Licenerem, ekstraktem z drzewa neem, stanowią skuteczną alternatywę dla dimetikonu. Niezależnie od wybranego środka, obowiązuje zasada: prawie każdy preparat na wszy powinien zostać zastosowany ponownie w ciągu tygodnia, aby mieć pewność, że wszystkie wszy oraz gnidy zostały całkowicie usunięte.
Niemniej jednak w ostatnim czasie zauważono, że wszy rozwinęły odporność na tradycyjne składniki chemiczne. Z tego powodu tracą one coraz bardziej na swojej skuteczności.
Ponieważ skóra w okolicach intymnych jest bardziej wrażliwa niż skóra głowy, należy zawsze najpierw przetestować środek na małym obszarze, aby sprawdzić, czy skóra nie reaguje alergicznie lub podrażnieniem!
Szampon na wszy od Silberkraft
Ten Silberkraft szampon na wszy to skuteczny środek do zwalczania wszy głowowych. Szampon 2-fazowy to innowacyjna koncepcja leczenia, która eliminuje gnidy i wszy głowowe w zaledwie jednym zastosowaniu trwającym 15 minut. Produkt Silberkraft opiera się na mieszance olejów silikonowych i unika składników chemicznych, takich jak na przykład permetryna. Szampon na wszy zawiera dimetikon, który zamyka drogi oddechowe wszy, prowadząc do ich uduszenia. Ponieważ mechanizm działania jest fizyczny, wszy nie mogą wykształcić odporności. Czysto fizyczny sposób działania zapobiega ponadto podrażnieniom skóry oraz reakcjom alergicznym na środek i jest bardzo delikatny dla skóry. Dzięki rezygnacji z substancji zapachowych szampon jest również dobrze przystosowany dla osób o wrażliwej i delikatnej skórze.
Grzebień na gnidy czy golenie?
Zainfekowane miejsca należy podczas stosowania wyczesywać grzebieniem na gnidy. W ten sposób można usunąć wszy łonowe i ich gnidy z włosów oraz z ciała. W tym celu należy równomiernie przeczesywać włosy od nasady aż po same końce, a po każdym pociągnięciu wycierać grzebień w ręcznik papierowy.
Szybszą i bardziej radykalną metodą jest ogolenie zainfekowanych miejsc na ciele maszynką. W ten sposób pozbawia się dorosłe wszy łonowe możliwości przyczepienia się. Jednocześnie gnidy przyklejone do włosów zostają usunięte z ciała wraz z włosami.
Wszy łonowe na rzęsach: uwaga podczas leczenia!
Inaczej wygląda sytuacja, gdy wszy łonowe zostaną znalezione na rzęsach. Ponieważ środki na wszy nie mogą mieć kontaktu z wrażliwymi błonami śluzowymi oczu, wszy łonowe i gnidy muszą zostać usunięte ręcznie. W tym celu można wyrywać wszy łonowe i gnidy cienką pęsetą. Inną możliwością jest nałożenie grubej warstwy wazeliny na rzęsy. Odcina ona dopływ tlenu do wszy łonowych i gnid, co powoduje, że po pewnym czasie obumierają. Zaleca się stosowanie wazeliny trzy razy dziennie przez łącznie dziesięć dni.
Podczas terapii należy unikać bliskiego kontaktu fizycznego oraz kontaktów seksualnych. Kontakty seksualne są możliwe dopiero po zakończeniu terapii.
Ponieważ wszy łonowe mogły zostać przeniesione na partnera lub partnerkę, oni również muszą zostać zbadani pod kątem obecności wszy łonowych i w razie potrzeby przeprowadzić leczenie przeciwko wszom łonowym.
W przypadku nadmiernie silnej infekcji, przy której leczenie zewnętrzne jest niewystarczające, można przyjmować iwermektynę doustnie w formie tabletek. Należy to jednak koniecznie wcześniej omówić z lekarzem!
Dodatkowe środki w gospodarstwie domowym
Ponieważ wszy łonowe mogą wynikać z niehigienicznego otoczenia, wszystkie tekstylia (pościel, odzież, poszewki na poduszki, koce itp.) muszą być prane w temperaturze co najmniej 60°C. Tylko w ten sposób można mieć pewność, że wszy łonowe zginą. Jeśli w przypadku niektórych tekstyliów nie jest to możliwe, należy oddać je do czyszczenia chemicznego.
Profilaktyka - co można zrobić z wyprzedzeniem przeciwko wszom łonowym?
Aby uniknąć nieprzyjemnej sytuacji, jaką jest zarażenie wszami łonowymi, warto zadbać o to, aby zarówno Ty, jak i członkowie Twojej rodziny przestrzegali zasad higieny osobistej. Ciało oraz włosy należy regularnie myć wodą z mydłem. Ważne jest również regularne zmienianie pościeli i pranie używanej pościeli w temperaturze 60°C. W ten sposób wielokrotnie zmniejsza się ryzyko ewentualnego zarażenia.
Jeśli wiesz, że Twój partner seksualny jest zarażony wszami łonowymi, należy unikać kontaktu intymnego tak długo, aż leczenie wszawicy łonowej zostanie całkowicie zakończone. Ponadto w trakcie leczenia nie należy dzielić łóżka z osobą zarażoną.
Źródła i dalsze informacje
- https://www.schaedlingsbekaempfung-infonet.de/schaedlinge/hygieneschaedlinge/16-laeuse
- https://www.ratgeber-hautgesundheit.de/laeuse/laeusearten/
- https://www.gelbe-liste.de/krankheiten/laeuse
- https://www.netdoktor.de/krankheiten/filzlaeuse/
Komentarze (0)
Napisz komentarz
Komentarze są sprawdzane przed publikacją.