Myszy w Niemczech – te gryzonie pochodzą z nas

Czy myszy bez wyjątku należą do szkodników, czy może przynoszą naturze również jakieś korzyści?

Myszy: W Niemczech występuje niezliczona ilość gatunków i właściwie te gryzonie wyglądają nawet całkiem uroczo. Jeśli jednak małe zwierzątka dostaną się do naszych wnętrz, ich słodki wygląd szybko przestaje mieć dla nas znaczenie i robimy wszystko, co w naszej mocy, aby gryzonie jak najszybciej wypędzić z naszych czterech ścian. I jest to konieczne: ponieważ niektóre z nich mogą powodować poważne problemy. O tym, jakie to problemy i jakie gatunki myszy głównie przemierzają niemieckie ziemie, dowiedzą się teraz nasi żądni wiedzy czytelnicy.

Czym są myszy?

Myszy (Mus) należą do rodzaju mysz (Mus). Spotyka się je w najdalszych zakątkach naszej Ziemi. Bez względu na panujące warunki klimatyczne: myszy z biegiem czasu bardzo dobrze przystosowały się do różnych siedlisk. Żyją w sawannach, na szczytach Alp, a także na obszarach wokół koła podbiegunowego.

Najbardziej znanym przedstawicielem tej rodziny jest mysz domowa. Oprócz tego synantropa znanych jest jeszcze 37 kolejnych gatunków. Niektóre z nich to prawdziwie płochliwe zwierzątka. Żyją skrycie w lasach i wolą unikać bliskości człowieka. Niektóre natomiast czują się w ludzkich osiedlach niemal jak w domu. I ma to swój powód: znajdują tam idealne warunki do życia i pod dostatkiem pożywienia.

Ważne cechy

Myszy osiągają od czterech do dwunastu centymetrów długości. Do tego dochodzi ich długi ogon, który u większości gatunków jest tak samo długi jak ciało. Pod względem wagi żyjące na wolności gryzonie ze swoimi trzydziestoma gramami to prawdziwe piórka. Ich futro ma szare do brązowego ubarwienie, które w stronę brzucha staje się wyraźnie jaśniejsze. Charakterystyczną cechą myszy jest ich długi, cienki, lekko owłosiony ogon pokryty pierścieniami łusek. Również ich ostre, stale odrastające siekacze nie są byle jakie. Ponieważ jeśli tylko chcą, są w stanie za pomocą swoich narzędzi w pyszczku przegryźć się nawet przez drzwi i mur.

Występowanie i siedlisko

Myszy pochodzą pierwotnie z odległych krajów, takich jak Afryka, Azja i Europa Południowa. Nawet zadomowiona obecnie w Niemczech mysz domowa pochodzi właściwie z Indii i została jako tak zwany synantrop zawleczona na statkach do Europy Środkowej. Naturalnym siedliskiem myszy są lasy i rozległe sawanny. Chociaż te ssaki potrafią również pływać, preferują życie na lądzie. Większość gryzoni nie toleruje bowiem wilgotnego klimatu. Właśnie to jest powodem, dla którego niektóre z nich jesienią i zimą coraz częściej ciągną do ludzkich domostw. Po dotarciu na miejsce gryzonie wyruszają na poszukiwanie spokojnej i suchej kryjówki. Zniszczone elewacje oraz uszkodzone drzwi i otwarte okna piwniczne oferują im ku temu idealną możliwość wejścia.

Tryb życia

Myszy należą do ssaków, które nie zapadają w sen zimowy. Mimo to, gdy temperatury spadają poniżej zera i nie można już znaleźć pożywienia, mogą popaść w tak zwaną odrętwienie (torpor). Właśnie z tego powodu szukają ciepłego miejsca na przezimowanie i gromadzą odpowiednie zapasy żywności na czasy, w których nie mogą korzystać z zapasów człowieka.

Myszy są zazwyczaj na łowach o świcie lub w późnych godzinach wieczornych. Żyjące na wolności osobniki korzystają przy tym zawsze z tych samych ścieżek i wracają do tych samych miejsc żerowania. Małe gryzonie potrafią również komunikować się ze sobą. Praktykują to poprzez wydzielanie własnego moczu oraz swój zapach ciała. Do porozumiewania się wykorzystują również dźwięki ultradźwiękowe, które powstają przez klikanie ich strun głosowych i pozostają niesłyszalne dla ludzkiego ucha.

Rozmnażanie

Małe gryzonie osiągają dojrzałość płciową już w wieku trzech miesięcy. W sprzyjających warunkach życiowych mogą wtedy około osiem razy w roku doczekać się potomstwa. Jeśli weźmie się pod uwagę, że myszy po ciąży trwającej zaledwie trzy tygodnie wydają na świat od czterech do ośmiu młodych, staje się jasne, że pojedyncza para myszy z biegiem czasu może stać się prawdziwą plagą.

Po narodzinach początkowo bezbronne młode rozwijają się w ekspresowym tempie. Na początku swojego życia ważą zaledwie jeden gram. Ponadto są ślepe, głuche i całkowicie nagie. Już po dziesięciu dniach na ich ciele zaczyna powoli pojawiać się miękki meszek, a w wieku szesnastu dni po raz pierwszy otwierają oczy. Po około trzech tygodniach są już na tyle rozwinięte, że nie potrzebują matki i same wyruszają na poszukiwanie pożywienia.

Myszy w Niemczech – przegląd trzech najważniejszych gatunków

W Niemczech występuje około dziesięciu rodzimych gatunków myszy, które możemy spotkać w codziennym życiu. Pozostałe osobniki są zbyt płochliwe i unikają ludzkich osiedli.

• Badylarka pospolita
• Mysz polna
• Nornica ruda
• Nornik bury
• Nornik zwyczajny
• Mysz zaroślowa
• Mysz leśna
• Nornica ruda
• Mysz domowa
• Mysz polna

Myszy żyją w stodołach, na polach uprawnych oraz na przyległych terenach leśnych i łąkowych. Nie omijają również ludzkich wnętrz. Szczególnie w miesiącach jesiennych i zimowych szukają schronienia przed zimnem i wilgocią wewnątrz domów, szop i garaży. Trzy poniższe gatunki myszy należą w naszym kraju do najbardziej znanych.

Mysz domowa

Myszy domowe (Mus musculus) należą do najbardziej znanych szkodników żywności na świecie. Zwierzęta te od tysięcy lat czują się niezwykle dobrze w pobliżu ludzi. I nie ma w tym nic dziwnego: w ludzkich osiedlach zawsze znajdują wystarczającą ilość pożywienia oraz ciepłe miejsce do życia i wychowywania młodych.

Wygląd

Myszy domowe osiągają długość głowy i tułowia od siedmiu do jedenastu centymetrów i ważą około trzydziestu gramów. Ich długi, lekko owłosiony ogon z pierścieniami łusek ma dziesięć centymetrów, czyli prawie tyle samo, co całe ciało. Ich futro ma szare do brązowego ubarwienie, które w kierunku brzucha staje się nieco jaśniejsze, a u niektórych osobników jest nawet całkowicie białe. Ze względu na swoją niewielką wagę zwierzęta te są bardzo dobrymi wspinaczami. Za pomocą swoich ostrych, stale rosnących siekaczy, te małe stworzenia są w stanie przegryźć się przez drzwi, a nawet przez materiały uszczelniające.

Siedlisko

Myszy domowe są aktywne przede wszystkim w nocy. Budują swoje gniazda głównie w pobliżu źródeł pożywienia i pod osłoną ciemności wyruszają na żer. Ponieważ mimo że szukają bliskości człowieka, te małe gryzonie są niezwykle płochliwymi stworzeniami. W wyborze pokarmu mysz domowa preferuje zboża i inne ziarna, ale jeśli jej ulubiony przysmak nie jest dostępny, nie jest zbyt wybredna. Należy do wszystkożerców, co może prowadzić do tego, że w wyniku inwazji tego gryzonia wszystkie zapasy żywności w spiżarni zostaną zanieczyszczone lub nawet zniszczone.

Gatunek myszy: mysz domowa – szkodnik czy pożyteczne owady?

Myszy domowe zanieczyszczają żywność swoimi odchodami, czyniąc ją niezdatną do spożycia. Ponadto swoimi siekaczami wyrządzają również szkody w budynkach, izolacjach i przewodach elektrycznych. W najgorszym przypadku może to prowadzić do pożarów i zwarć. Są one również znane na całym świecie jako szkodniki sanitarne i zdrowotne, ponieważ mogą przenosić niebezpieczne patogeny, takie jak między innymi dur brzuszny, salmonella oraz hantawirusy.

Jednak każdy medal ma dwie strony: w naturze myszy domowe bywają również pożyteczne. Spulchniają glebę, dbając tym samym o rozprzestrzenianie nasion i zarodników.

Ryjówka

Chociaż ryjówka (Soricidae) pod względem anatomicznym i nazwy jest bardzo podobna do myszy, różni się od swoich imienniczek znacząco. Faktem jest, że ryjówki nie należą do grupy gryzoni, lecz są spokrewnione z kretami i jeżami. Należą one do rzędu owadożernych (Eulipotyphla), co wyraźnie widać po ich uzębieniu.

Wygląd

Najbardziej charakterystyczną cechą ryjówek jest ich długi, spiczasty nos. Ich oczy są maleńkie i głęboko ukryte w futrze, przez co wydaje się, jakby podobnie jak kret, nie potrafiły widzieć. Te owadożerne zwierzęta osiągają, w zależności od gatunku, rozmiar od czterech do siedemnastu centymetrów oraz wagę od czterech do siedemnastu gramów. W bezpośrednim porównaniu z innymi gatunkami myszy widać, że kończyny ryjówki są krótsze i bardziej krępe. Również ogon tego gatunku jest krótszy niż długość głowy i tułowia. Ich gęste, krótkie futro jest w zależności od gatunku żółtawo-brązowe, szare, brązowe lub czarne. Również u ryjówek brzuch wykazuje znacznie jaśniejszą kolorystykę.

Tryb życia

Ryjówki są aktywne zarówno w nocy, jak i w dzień. Żyją głównie w wilgotnych siedliskach, takich jak gęste obszary leśne. Ponadto są wręcz hiperaktywne, co sprawia, że ich tętno wynosi od 750 do 950 uderzeń na minutę. Ponieważ te samotniki nie potrafią dobrze się wspinać, zakładają swoje gniazdo albo pod ziemią, albo w osłoniętych miejscach blisko gruntu. Swoje terytorium znaczą wydzielinami, co oznacza, że ten mały owadożerca prowadzi terytorialny tryb życia.
W jadłospisie zwierząt znajdują się głównie owady i robaki oraz rośliny. W ludzkich spiżarniach ryjówkę spotyka się jednak niezwykle rzadko. Ale nigdy nie mów nigdy: jeśli zwierzę zabłądzi, również ryjówka może być przyczyną szkód w zapasach.
Ważne: Ślina niektórych ryjówek jest toksyczna. Tę zaletę wykorzystują do zabijania swojej zdobyczy. Dla człowieka ugryzienie może być bolesne.

Gatunek myszy: Ryjówka – szkodnik czy pożyteczne owady?

Ryjówki rzadko dobierają się do ludzkiej żywności. Z tego powodu odgrywają raczej podrzędną rolę jako szkodnik zapasów. Ponieważ zwierzęta te potrafią bardzo dobrze kopać i żywią się głównie owadami oraz robakami, pełnią pożyteczną funkcję w naszym ekosystemie jako tępiciele szkodników.

Mysz zaroślowa

Myszy zaroślowe (Apodemus sylvaticus) należą do rodziny myszowatych. Są szybkie jak błyskawica, potrafią się wspinać i pływać. Jeśli wyczują, że zbliża się niebezpieczeństwo, potrafią skoczyć na odległość do osiemdziesięciu centymetrów. Jeśli zdarzy się, że „Speedy Gonzales” zostanie mimo wszystko złapany za ogon, dla myszy zaroślowej nie jest to żaden problem: po prostu zrzuca skórę z ogona i zostawia napastnika dosłownie z niczym.

Wygląd

Myszy zaroślowe osiągają około 19 centymetrów długości, z czego około osiem centymetrów przypada na słabo owłosiony ogon. Ich futro jest miękkie i ma brązowo-szary kolor. Tak jak prawie wszystkie myszy, również u tego uroczego okazu brzuch z szarobiałym ubarwieniem jest nieco jaśniejszy.

Tryb życia

Myszy zaroślowe, które ze względu na swoją przewagę anatomiczną nazywane są również myszami skaczącymi, preferują jako siedlisko widne obszary leśne. Żyją tam na skarpach przy drogach i na obrzeżach lasów. Ale wykorzystują również parki, ogrody i tereny rolnicze jako swoje siedlisko. Gdy na zewnątrz robi się zimniej, mysz zaroślowa postępuje tak jak mysz domowa: wyrusza na poszukiwanie ciepłego, suchego miejsca na przezimowanie i nierzadko trafia do wnętrz ludzkich domów.

Myszarki zaroślowe nie zapadają w sen zimowy. Jeśli akurat nie szukają partnera, są samotnikami i wyruszają na poszukiwanie pożywienia dopiero o zmierzchu oraz w nocy. Krótko mówiąc: są aktywne o zmierzchu i w nocy. W ich jadłospisie znajdują się produkty takie jak mąka, ziarna zbóż, owoce oraz nasiona drzew platanów, dębów, lip, buków i jesionów.
Jednak nie tylko pokarm roślinny przypada im do gustu: te małe gryzonie chętnie żywią się również ślimakami, owadami oraz larwami.

Gatunek myszy: Myszarka zaroślowa: szkodnik czy pożyteczne owady?

Myszarki mogą stać się problemem tylko wtedy, gdy występują masowo. Dopiero wtedy mogą powodować straty gospodarcze. Ponieważ zwierzęta te wolą prowadzić samotny tryb życia, zdarza się to jednak niezwykle rzadko.

Jak trzymać myszy z dala od domu – oto sposób!

Aby myszy nie mogły żerować w naszej kuchni lub spiżarni, można skutecznie zapobiec ich wtargnięciu. Jest to dość proste dzięki SILBERKRAFT sprayowi na myszy Silberkraft, który odstrasza gryzonie swoim zapachem. Substancja czynna geraniol działa jako repelent – w przeciwieństwie do myszy, zapach ten nie jest uciążliwy dla ludzi. Profilaktycznie zaleca się rozpylanie sprayu raz lub dwa razy w tygodniu w miejscach, przez które myszy mogą się przedostać. W ten sposób zapobiega się osiedlaniu myszy w naszych domach i przekształceniu ich w prawdziwą plagę.

Źródła i linki

• https://www.planet-schule.de/wissenspool/lebensraeume-in-haus-und-garten/inhalt/hintergrund/maeuse.html
• https://www.umweltbundesamt.de/hausmaus
• https://kleinsaeuger.at/apodemus-sylvaticus.html