Wykrywaj i zwalczaj wciornastki - nie jest potrzebna broń chemiczna!

Drobny owad o wielkim potencjale szkodliwym – wciornastek

Kiedy nasze ukochane rośliny zostają zaatakowane przez szkodniki, złość jest ogromna. Jeśli stworzenia te są tak maleńkie jak wciornastki, a inwazja staje się widoczna dopiero po wyrządzonych szkodach, jest to tym bardziej irytujące. Największy problem: jeśli warunki życiowe są sprzyjające, te maleństwa rozmnażają się błyskawicznie. Aby do tego nie dopuścić, należy zapobiegać inwazji szkodników lub zauważyć ją w początkowym stadium. Ale jak rozpoznać te małe stworzenia i jak uniknąć inwazji przez te owady? Mamy odpowiedzi.

Czym są wciornastki?

Wciornastki (Thysanoptera), znane również pod nazwą przecinkowce, przylżeńce lub wciornastki , mogą być szczególnie niebezpieczne dla naszych roślin doniczkowych oraz roślin w szklarni. Niestety owady te doskonale się kamuflują i zazwyczaj zauważane są dopiero wtedy, gdy liście zaatakowanej rośliny stają się plamiste, a następnie, pozbawione soków roślinnych, obumierają. Aby móc zareagować już w początkowej fazie inwazji, ważne jest, aby wiedzieć, jak wyglądają te drobne szkodniki i jakie dokładnie objawy żerowania wykazuje atak wciornastków.

Wygląd i wielkość

Wciornastek zalicza się do podgrupy owadów uskrzydlonych oraz podtypu tchawkowców. Te małe owady osiągają długość od jednego do trzech milimetrów. Ich wydłużone ciało ma żółte do ciemnobrązowego ubarwienie. Ponadto stworzenia te są wyposażone w cztery frędzelkowate skrzydła oraz aparat gębowy ssący.

Szczególną cechą anatomiczną wciornastków są małe pęcherzyki, które znajdują się na stopach owadów. Pęcherzyki te są nawilżane przez gruczoł i działają jak przyssawki, co pozwala im przebywać nawet na śliskich lub gładkich powierzchniach.

Wciornastki – larwy

Larwy wciornastków są jaśniejsze niż osobniki dorosłe i nie posiadają jeszcze skrzydeł. Kolor ich ciała waha się od białego, przez żółtawy, aż po lekko zielonkawy odcień. Przebywają one głównie na spodniej stronie liści roślin i są widoczne gołym okiem jedynie jako białe lub czarne punkty.

Siedlisko i występowanie

Na całym świecie istnieje około 5500 różnych gatunków wciornastków. Z tego 400 różnych okazów zadomowiło się już w Europie Środkowej, a 210 gatunków w Niemczech. Do Europy owady te trafiły jako pasażerowie na gapę w importowanych roślinach oraz ziemi ogrodniczej. Większość z nich żyje w tropikach ze względu na optymalne dla nich warunki klimatyczne. W ciepłych i suchych temperaturach większość przylżeńców czuje się szczególnie dobrze. Istnieją jednak również gatunki wciornastków, które preferują klimat wilgotno-ciepły i w naszym kraju głównie w szklarniach wyrządzają szkody.

W naszych szerokościach geograficznych pojawiają się szczególnie w miesiącach letnich. W zależności od gatunku wciornastki występują sporadycznie, ale także jako owady tworzące kolonie.
Gdy temperatury spadają, szkodniki szukają miejsca do przezimowania. Ściśnięte razem zwierzęta można wtedy znaleźć w szczelinach budynków, w glebie lub w obumarłych resztkach roślin.

Jeśli wciornastki zadomowią się w ludzkich wnętrzach, przez cały rok wyrządzają szkody i rozmnażają się bez skutecznych środków zwalczania w sposób niekontrolowany. Mimo swoich czterech skrzydeł owady te nie potrafią zbyt dobrze latać i aby przemieścić się z punktu A do B, wolą używać swoich stóp. W naturze natomiast jako środka transportu używają wiatru. Pozwalają mu się nieść i dzięki temu mogą pokonywać setki kilometrów.

Rozmnażanie

Po kopulacji samice wciornastków składają od dwudziestu do nawet kilkuset jaj na liściach lub bezpośrednio w tkankach roślin. W zależności od osobnika oraz panujących warunków klimatycznych, po około dwóch do dwudziestu dniach wykluwają się mikroskopijne larwy. W trakcie swojego rozwoju do postaci dorosłego owada te małe stworzenia przepoczwarzają się od dwóch do trzech razy. W tej fazie rozwoju larwy przebywają na podłożu lub zagłębiają się w ziemi na głębokość do dwudziestu centymetrów.

Jak już wspomniano, wciornastki rozmnażają się w suchym i ciepłym klimacie szybciej, niż byśmy sobie tego życzyli. Jeśli weźmiemy pod uwagę, że jedna samica może wydać na świat od jednego do trzech, a w doskonałych warunkach życiowych nawet dwanaście pokoleń, nie dziwi fakt, że niezauważona lub nieleczona inwazja może wyrządzić ogromne szkody.

Pasujące produkty: Środki na wciornastki

Do przeglądu produktów

Środki ochrony roślin stosować ostrożnie. Przed użyciem zawsze przeczytać etykietę i informacje o produkcie.

Wciornastki – szkodniki czy nieszkodliwi współlokatorzy?

Urzędy ochrony roślin klasyfikują 26 gatunków w Europie jako szkodniki. Poważne szkody są jednak powodowane przez te owady tylko wtedy, gdy występują masowo, co z reguły zdarza się wyłącznie w naturze lub w szklarniach. Niemniej jednak inwazja na rośliny doniczkowe jest dla właściciela równie irytująca. Jeśli jednak pierwsze sygnały ostrzegawcze świadczące o inwazji przez przylżeńce zostaną potraktowane poważnie, inwazję można szybko opanować.

Wciornastki – czy mogą być niebezpieczne dla ludzi?

Ogólnie rzecz biorąc, wciornastki są dla ludzi nieszkodliwe. Mimo to te lekkie owady mogą być dość uciążliwe: potrafią bowiem ukłuć. Dzieje się tak zazwyczaj, gdy na zewnątrz jest duszno i ciepło, na przykład po letniej burzy. Głównie są przyciągane przez zapach potu człowieka lub wiatr zwiewa je na skórę, gdzie następnie kłują. Ukłucie przypomina ukłucie komara. Jednak owady te nie wysysają krwi i nie przenoszą żadnych chorób.

Wciornastki – szczególnie upodobały sobie Monstera, storczyki, figowce lub wężownicę

Ponieważ wciornastki preferują ciepłe i suche środowisko, stworzenia te szczególnie chętnie przebywają w pomieszczeniach mieszkalnych. Tam czekają na nie optymalne warunki życiowe, a dzięki temu, że kochamy rośliny ponad wszystko, mają również przez cały rok wystarczającą ilość pożywienia, aby przetrwać. Niestety, te maleńkie owady atakują każdą roślinę doniczkową. Nawet wytrzymałe okazy, takie jak Monstera deliciosa czy figowce, nie mają szans, jeśli nie podejmie się działań przeciwko tym owadom. Ze względu na ich rozmiar, szkodniki te są niestety zazwyczaj odkrywane zbyt późno. Poniższe wskazówki pomogą dotkniętym problemem miłośnikom roślin prawidłowo zinterpretować inwazję i odpowiednio zareagować. W ogrodzie użytkowym lub ozdobnym wciornastki często występują na następujących roślinach:

Szklarnia lub ogród użytkowy:

Ogród ozdobny:

Zwalczanie wciornastków – prawidłowa interpretacja objawów żerowania

Wciornastki szkodzą roślinom, wbijając się swoim aparatem gębowym kłująco-ssącym w zewnętrzną warstwę liści i niczym małe wampiry wysysają cały sok życiowy z roślin. Skutek: wyssane komórki liści przybierają żółtawe zabarwienie, wypełniają się powietrzem i w efekcie mienią się srebrzystą bielą.

Ze względu na rozmiar tych maleńkich zwierząt, lekka inwazja w początkowym stadium jest niemal niewidoczna. Jeśli jednak nie zostanie zauważona, a owady będą miały czas, aby przez dłuższy okres żerować na roślinie żywicielskiej, powstaje większa powierzchnia, która staje się dostrzegalna dla ludzkiego oka. Poniższe wskazówki świadczą o wystąpieniu inwazji:

Liść lub kwiat jest na początku usiany żółtawymi plamkami, a później srebrzystymi cętkami.
Odchody owadów, które wyglądają jak odchody much, są również widoczne na ulistnieniu rośliny.
Jeśli roślina cierpi z powodu silnej inwazji, liście wysychają i ostatecznie opadają.
Nowe ulistnienie może odrastać zdeformowane.

Nie tylko powietrze, ale także wirusy roślinne, jak między innymi zarodniki grzybów, które dodatkowo osłabiają roślinę, mogą w ten sposób wniknąć do jej wnętrza. Z tego powodu przy pierwszych oznakach należy działać natychmiast. Chemiczne środki zwalczające nie są jednak do tego potrzebne!

Rozpoznawanie wciornastków – niebieskie tablice lepowe ujawniają inwazję na wczesnym etapie!

Ponieważ działania zapobiegawcze przeciwko przylżeńcom ze względu na ich tryb życia, rozmiar oraz fakt, że mogą być przenoszone przez wiatr w najdalsze zakamarki, stanowią niemal niemożliwe przedsięwzięcie, ukierunkowane monitorowanie za pomocą niebieskich tablic lepowych okazało się sprawdzoną alternatywą. Niebieskie tablice magicznie przyciągają owady. Wiesza się je po prostu na roślinie. Zwierzęta przyklejają się do nich i giną. Inwazja staje się tym samym wcześnie widoczna dla człowieka. Nic nie stoi wtedy na przeszkodzie, aby szybko zareagować.
Ta metoda nadaje się wyłącznie do monitoringu oraz zwalczania uskrzydlonych przylżeńców. W przypadku osobników nielotnych nie przynosi ona sukcesu!

Zwalczanie wciornastków – domowe sposoby, które skutecznie działają!

Jeśli na roślinach doniczkowych stwierdzono obecność wciornastków, muszą one zostać w pierwszej kolejności odizolowane. W ciepłej porze roku można je również na pewien czas wystawić do ogrodu lub na balkon. Przylżeńce, które atakują nasze rośliny doniczkowe, nie radzą sobie z zewnętrznymi wahaniami temperatury i w większości przypadków giną wtedy same z siebie.
W przypadku roślin w gruncie lub w szklarni sytuacja wygląda jednak inaczej. Aby mieć pewność, wszystkie skażone rośliny należy potraktować poniższymi domowymi sposobami.

Wymiana ziemi lub podłoża

Ze względu na fakt, że szkodniki przepoczwarzają się w ziemi roślinnej, w przypadku inwazji konieczna jest wymiana całej ziemi lub podłoża. Zanim rośliny zostaną ponownie posadzone, warto ostrożnie opłukać korzenie oraz liście letnią wodą.

Opłukanie skażonej rośliny wodą

Wciornastki są prawdziwymi piórkami i dlatego za pomocą silnego prysznica można je łatwo spłukać. Niestety ta metoda działa tylko w początkowym stadium inwazji. W późniejszym czasie trzeba wytoczyć cięższe działa, aby skutecznie przepędzić małe owady.

Stworzenie niekorzystnych warunków życia

Wciornastki lubią sucho i ciepło. Wilgoci natomiast nienawidzą z całego serca. Właśnie z tego powodu inwazja w naturze występuje głównie latem, a w pomieszczeniach mieszkalnych w porze roku, gdy ogrzewamy nasze mieszkania i domy w celu ochrony przed zimnem. Aby skutecznie uniknąć zbyt suchego klimatu w pomieszczeniu i utrudnić owadom przetrwanie na roślinach, sensowne są następujące działania:

Ustawienie na grzejnikach naczyń wypełnionych wodą .
Regularne zraszanie roślin doniczkowych wodą.
Używanie elektrycznych nawilżaczy powietrza.

Zwalczanie wciornastków – wywar z pokrzywy czyni cuda

Zioła to prawdziwi eksperci w zwalczaniu owadów. Pokrzywy są szczególnie skutecznym naturalnym środkiem zwalczającym. Wciornastki również nie przepadają za tym ziołem leczniczym i można je wyeliminować za pomocą samodzielnie przygotowanego wywaru. W tym celu należy zalać około pięćset gramów świeżych lub osiemdziesiąt gramów suszonych liści pokrzywy pięcioma litrami wrzącej wody i pozostawić mieszankę do ostygnięcia. Teraz wymieszaną miksturę należy odstawić na około jeden dzień do naciągnięcia. Na koniec wywar przecedzić, przelać do butelki ze spryskiwaczem i spryskać nim zainfekowane rośliny.
Dobra rada: Dodatek czosnku wzmacnia działanie!

Zwalczanie wciornastków – roztwór mydła i oliwa z oliwek

Kolejnym domowym sposobem, który można bardzo szybko i łatwo przygotować w każdym domu, jest roztwór mydła. W tym celu należy wymieszać litr wody z dwiema łyżkami oliwy z oliwek, a następnie dodać odrobinę zwykłego płynu do mycia naczyń. Gotowy roztwór przelać do butelki ze spryskiwaczem i spryskać nim zaatakowane rośliny. Ponieważ larwy wciornastków, podobnie jak dorosłe owady, lubią chować się na spodniej stronie liści, nie można o tym oczywiście zapomnieć.

Zwalczanie wciornastków – wywar z czosnku

Również czosnek posiada zdolność skutecznego działania przeciwko różnym owadom. Nawet te małe wciornastki nie są zachwycone tą cudowną rośliną. Aby przeciwdziałać inwazji tego szkodnika, wystarczy przygotować wywar z około dwustu gramów czosnku i dwóch litrów wody, a następnie krótko zagotować. Powstałą mieszankę pozostawić na około jeden dzień do naciągnięcia. Następnie przecedzić i wmieszać dwie łyżeczki parafiny. Teraz nalewka jest gotowa i może być używana do podlewania.

Zwalczanie larw wciornastków – olej neem

Olej z nasion miodli indyjskiej jest znany ze swojego działania owadobójczego. Odpowiada za to zawarta w nim substancja czynna azadyrachtyna. Metoda ta działa jednak tylko w celu zwalczania larw wciornastków, a nie eliminacji dorosłych osobników. Zastosowanie jest dziecinnie proste: wystarczy punktowo nanieść olej na larwy, które często ukrywają się na spodniej stronie liści. Gdy maleńkie potomstwo wciornastków wejdzie w kontakt z olejem, ginie.

Również pożyteczne owady, takie jak nicienie oraz drapieżne roztocze, przynoszą dobre rezultaty jako środek zwalczający te owady. Wykorzystują one szkodnika jako pokarm i do rozmnażania i są nieszkodliwe dla roślin. Należy jednak zawsze przestrzegać wskazówek na opakowaniu. Tylko w ten sposób zabieg przyniesie pożądany efekt.