(Przechowuj) szkodniki w domu – 7 sposobów na zwalczanie szkodników!

Jak niebezpieczne dla człowieka mogą być szkodniki magazynowe?

Większość ludzi je zna i niejednokrotnie w życiu zetknęła się z ich obecnością. Mowa o owadach: małych, latających stworzeniach, które zwabione zapachem żywności uprzykrzają nam życie częściej, niż byśmy tego chcieli. Szczególnie w ciepłych miesiącach roku nigdzie nie można czuć się przed nimi bezpiecznie. Niezależnie od tego, czy podczas pikniku w parku, wieczornego grillowania w ogrodzie czy wizyty w restauracji: natrętne osy i muchy nie dają za wygraną i wciąż próbują dobrać się do naszego jedzenia.

Dobrą stroną jest to, że przeważająca część owadów jest dobrze widoczna ze względu na swój rozmiar . Problem pojawia się wtedy, gdy niechciane robaki, zwłaszcza we wczesnym stadium larwalnym, są tak maleńkie, że umykają naszej uwadze. Jeśli do tego dodamy, że dosłownie ukrywają się w swoim ulubionym pożywieniu, często odkrywamy je dopiero wtedy, gdy zdążyły się już spokojnie rozmnożyć. Faktem jest, że owadów tego typu, zwanych również szkodnikami magazynowymi, z pewnością nikt nie chciałby gościć w swoich czterech ścianach. Jakie gatunki występują, co można przeciwko nim zrobić i jak niebezpieczne dla nas, ludzi, mogą być te uciążliwe szkodniki, wyjaśnimy teraz.

Ein adulter Teppichkäfer auf einer Blüte

Czym są owady?

Kiedy mówimy o owadach (Insecta), opinie są podzielone. Niektórzy ludzie uważają je po prostu za obrzydliwe, a inni wręcz się ich boją. Ważne jest to, że owady odgrywają niezastąpioną rolę w naszym ekosystemie i dbają o właściwą równowagę w przyrodzie. Entomolodzy (badacze owadów) szacują, że około 5,5 miliona różnych gatunków zamieszkuje naszą planetę. Odkryto już ponad milion gatunków. W samych Niemczech występuje aż 33 000 gatunków. Szczególnie fascynujące jest to, że pod względem wyglądu zewnętrznego wcale nie są do siebie podobne. Mają jednak kilka wspólnych cech. Ciało owada składa się z trzech części:

Głowa (Caput)
Tułów (Thorax)
Odwłok (Abdomen)

Ich ciało chronione jest przez pancerz chitynowy, szkielet zewnętrzny (egzoszkielet), który chroni je przed czynnikami zewnętrznymi, a także czyni je niezwykle elastycznymi. Ponadto wszystkie gatunki poruszają się na sześciu nogach, a ich narządy trawienne i rozrodcze znajdują się w obszarze odwłoka. Przyglądając się bliżej głowie różnych okazów, można zauważyć, że wszystkie zwierzęta posiadają parę czułków, dwoje oczu złożonych (ommatidia) oraz, w zależności od sposobu odżywiania, ssawkę lub ostre żuwaczki (aparaty gębowe). Oddychanie u wszystkich owadów również przebiega tak samo: posiadają one otwarty układ krwionośny i oddychają za pomocą tchawek, które niczym małe kanaliki biegną przez całe ciało zwierzęcia, optymalnie zaopatrując je w tlen.

Występowanie i siedliska

Owady, z wyjątkiem oceanów, są rozpowszechnione na całym świecie i czują się dobrze we wszystkich biotopach. Większość z nich na przestrzeni lat przekształciła się w tzw. kosmopolity (karaczany, mrówki, pszczoły miodne). Nieustannie przystosowywały się do zmieniających się warunków życia i to jak żaden inny gatunek zwierząt na naszej planecie.

Jednak wyjątki potwierdzają regułę: niektóre z nich, znane również jako gatunki stenotopowe, występują tylko w określonych biotopach. Ich organizm reaguje niezwykle wrażliwie na wahania temperatury i inne czynniki środowiskowe, takie jak wilgotność powietrza czy dostępność pożywienia.

Są też owady, które czują się jak w domu wszędzie, z wyjątkiem ekstremalnych siedlisk, takich jak m.in. koło podbiegunowe, przybrzeżne obszary morskie czy wysokie góry. Zwierzęta te nazywane są również owadami eurytopowymi .

Rozmnażanie

Owady są rozdzielnopłciowe i po kopulacji składają jaja pojedynczo lub w złożach. Krótki czas później wykluwają się z nich maleńkie larwy. Następnie stworzenia te przechodzą różne stadia rozwojowe, wielokrotnie liniejąc, a następnie przepoczwarzając się. Z poczwarki owada wykluwa się dorosły osobnik. Metamorfoza ta nazywana jest przeobrażeniem zupełnym. Istnieją jednak również owady, które przechodzą przeobrażenie niezupełne. W momencie wyklucia larwy przypominają już dorosłego owada i po każdym linieniu stają się jedynie większe. Do okazów, które przechodzą przeobrażenie niezupełne, należą między innymi koniki polne.

Owady – gdzie przebywają najchętniej?

Najbogatsza gatunkowo grupa zwierząt na tym świecie zasiedla wszelkie obszary życia naszej błękitnej planety. Większość z nich potrafi przemieszczać się w locie i żyje albo w wodzie, na lądzie pod ziemią, albo na strukturach przyziemnych, takich jak na przykład grzyby, butwiejące drewno czy padlina, odchody zwierzęce oraz żywe zwierzęta. Niektóre z nich, jak na przykład osy, szerszenie oraz pszczoły budują gniazda w osłoniętych miejscach, a inne czują się szczególnie dobrze w naszej żywności. Spędzają one całe swoje życie w naszych zapasach i jeśli nie zostaną wykryte, rozmnażają się szybciej, niż byśmy sobie tego życzyli. Te rodzaje owadów zaliczają się do szkodników zapasów. Należą one do kategorii, której nikt nie chce mieć w swoim pobliżu. Ale jakie gatunki owadów są szkodnikami zapasów i które mogą przenosić choroby?

Owady – pożyteczne owady czy szkodniki?

To, czy owad jest klasyfikowany jako pożyteczny czy szkodliwy, zależy od punktu widzenia. Jeśli niszczą całe zbiory, atakują nasze zapasy, przenoszą choroby lub powodują poprzez żerowanie, jak na przykład szubak dwukropek, szubak smirnowi i szubak dywanowy, straty finansowe , wtedy w oczach ludzi uchodzą za szkodniki. Jednocześnie wiele z nich stanowi ważne źródło pożywienia dla różnych zwierząt, takich jak ptaki śpiewające i ssaki, lub zjada mszyce i inne szkodliwe stworzenia. Faktem jest: to, czy owad jest uważany przez nas za pożyteczny czy za szkodnika, zależy od zakresu szkód, jakie wyrządza.

Szkodniki zapasów – jakie owady atakują naszą żywność?

Szkodniki zapasów preferują miejsca, w których przechowujemy naszą żywność lub w których jest ona przetwarzana. Dotyczy to między innymi spichlerzy, piekarni, kuchni zbiorowego żywienia, supermarketów, spiżarni i zakładów produkujących żywność. Problem polega na tym, że po skażeniu szkodniki zapasów często niezauważone trafiają w produktach do konsumenta końcowego. Szkodniki zapasów dzieli się na trzy główne kategorie:

Ze względu na globalny handel towarami te istotne ekonomicznie szkodniki mogły niepowstrzymanie się rozprzestrzenić i obecnie występują na całym świecie. Szczególnie importowana żywność z tropików stale kryje w sobie pasażerów na gapę w postaci owadów będących szkodnikami zapasów. Powodują one następnie ogromne szkody, a także mogą przenosić choroby na ludzi. Najbardziej znane szkodniki ekonomiczne to:

wołek zbożowy (Sitophilius granarius)
kapucyn zbożowy (Rhizopertha dominica)
woleczka zbożowa (Sitotroga cerealella)
trojszyk gryzący (Tribolium castaneum)
Spichrzel surynamski (Oryzaephilus surinamensis)
Żywiak chlebowiec (Stegobium paniceum)
Ptinus tectus (Ptinus Tectus)
Strąkowiec fasolowy (Callosobruchus maculatus)
Rozkruszek mączny (Acarus siro)
Omacnica spichrzanka (Plodia interpunctella)
Mklik mączny (Ephestia kuehniella)
Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)

Jednak szkodniki magazynowe atakują nie tylko produkty roślinne. Równie chętnie niektóre okazy żywią się produktami pochodzenia zwierzęcego. Ważne: poza stratami ekonomicznymi, jakie wyrządzają tego typu szkodniki, są one również przenosicielami chorób. Przyczyną są odchody, pozostałości poczwarek lub wylinki larw, które są nieświadomie spożywane wraz z zanieczyszczoną żywnością. Kolejnym problemem, jaki stwarzają te nieproszone stworzenia, jest rozwój pleśni. Aktywność metaboliczna owadów często prowadzi do powstawania kondensacji pary wodnej, co udowodniono, że sprzyja rozwojowi różnych rodzajów pleśni. Znane szkodniki magazynowe, które atakują towary pochodzenia zwierzęcego, to:

Różne gatunki skórnikowatych (Dermestidae)
Karaczany (Blattodea)
Kleszczak czerwononogi (Necrobia Rufipes)
Roztocza (Acari)

Rozpoznawanie szkodników – które szkodniki magazynowe mogą być niebezpieczne dla ludzi?

Owady w żywności są nie tylko obrzydliwe. Ich przypadkowe spożycie może również prowadzić do problemów zdrowotnych. Spożycie odchodów, pozostałości wylinek lub nici przędzy może skutkować dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, alergiami oraz chorobami skóry. Ze względu na ogromną różnorodność gatunkową, niestety prawie wszystkie produkty spożywcze mogą zostać zaatakowane przez te małe szkodniki. Ale na wstępie: nawet jeśli dojdzie do zjedzenia zanieczyszczonego produktu, nie ma to skutków zagrażających życiu!

Częste okazy w naszej spiżarni

Omacnica spichrzanka: Występuje głównie w produktach roślinnych. Ma czerwonobrązowe ubarwienie i pozostawia delikatne nici przędzy.
Żywiak chlebowiec: Ten szkodnik magazynowy ma czerwonobrązowe ciało i, jak sama nazwa wskazuje, szczególnie lubi przebywać w chlebie i produktach zbożowych. Nie gardzi jednak również przyprawami, wszelkiego rodzaju roślinami strączkowymi czy czekoladą. Jego obecność można rozpoznać po małych, okrągłych otworach żerowania.
Rozkruszek mączny: Ten rodzaj roztoczy ma jasnobeżowy kolor i żyje w mące, produktach zbożowych oraz suszonych owocach. Zaatakowana żywność wykazuje na powierzchni białe, lekko pudrowe miejsca. Obecność rozkruszków w mące można potwierdzić, jeśli po około trzydziestu minutach na gładkiej powierzchni produkt nabiera szorstkiej struktury.
Wołek zbożowy: Ten brązowy szkodnik magazynowy zanieczyszcza głównie kukurydzę, pszenicę, jęczmień, makaron i suchą karmę dla zwierząt. Charakterystyczne jest to, że małe larwy zjadają ziarno od środka i opuszczają je dopiero po osiągnięciu dorosłości.
Mklik mączny: Wyglądają jak małe szare motyle i atakują między innymi zboża oraz produkty zbożowe, orzechy, rośliny strączkowe, musli i czekoladę. Obecność tego szkodnika można rozpoznać po samych owadach, a także po delikatnych niciach przędzy oraz małych kokonach, które znajdują się na powierzchni zanieczyszczonej żywności.
Spichrzel surynamski: Ten szkodnik ma spłaszczony kształt ciała i brązowy kolor. Występuje głównie w zbożach i produktach zbożowych, orzechach oraz suszonych owocach. Jeśli żywność jest zanieczyszczona tym szkodnikiem magazynowym, wydziela stęchły zapach i ma grudkowatą konsystencję.

Szkodniki magazynowe w domu: Jakie domowe sposoby i produkty bez chemii pomagają w przypadku inwazji?

Poniższe 7 działań zwalcza szkodniki magazynowe i może zapobiec ich pojawieniu się:

Otwarte opakowania należy przechowywać w lodówce lub przesypać ich zawartość do dobrze zamykanych pojemników z tworzywa sztucznego, metalu lub szkła.
Już podczas zakupów sprawdzaj żywność i jej opakowania pod kątem ewentualnego zanieczyszczenia przez szkodniki (przędza, martwe zwierzęta, poczwarki owadów, zbrylenia). Nawet maleńkie dziurki w opakowaniach mogą świadczyć o inwazji.
Regularnie kontroluj zapasy żywności.
Wszystkie szafki na zapasy powinny być regularnie czyszczone. Ważne jest, aby za pomocą odkurzacza usunąć nawet najdrobniejsze okruchy. Następnie przetrzyj wszystkie półki i szafki wodą z octem. Ważne: nie zapomnij o szczelinach i narożnikach!
Jeśli wykryto szkodniki magazynowe, należy wyrzucić całą zanieczyszczoną żywność do odpadów domowych . Dobra rada: aby zniszczyć małe stworzenia przed wyrzuceniem, warto poddać zainfekowaną żywność działaniu temperatury 100 stopni Celsjusza w piekarniku przez około 30 minut.
Spray na owady marki SilberkraftSilberkraft działa bez chemicznych składników i jest idealny do zapobiegania inwazji lub skutecznego zwalczania intruzów. Sposób użycia jest banalnie prosty i efektywny: wystarczy spryskać wszystkie miejsca wejścia i ścieżki, którymi poruszają się szkodniki magazynowe. Ten spray działa jako repelent i swoim zapachem odstrasza niechciane owady. Może być również stosowany jako środek zwalczający. Zawarty w nim geraniol działa jako insektycyd kontaktowy. W tym celu wystarczy spryskać nieproszonych gości produktem. Gdy owady wejdą w kontakt ze sprayem, geraniol zaczyna działać bezpośrednio. Uszkadza on pancerz chitynowy owadów i wysusza je od wewnątrz. Warto wiedzieć: spray na owady można stosować również na zewnątrz. Jest wolny od szkodliwej permetryny i bezpieczny dla ludzi oraz zwierząt domowych.
Również pułapki feromonowe są w połączeniu z już wspomnianymi metodami zwalczania sprawdzonym sposobem w walce z tymi obrzydliwymi stworzeniami. Działają one przy użyciu syntetycznego atraktantu płciowego. Samce są przyciągane zapachem, przyklejają się do powierzchni pułapki i giną. Skutek: samice nie mogą się dalej rozmnażać. Ta metoda nadaje się również do identyfikacji i sprawdzenia, jak bardzo owady zdążyły się już rozmnożyć.