Eukaliptus cytrynowy – pachnąca ochrona przed owadami!

Eukaliptus cytrynowy pachnie ładnie, ale czy jest skuteczny?

Aby chronić się w naturze przed kleszczami, komarami i innymi owadami, mamy do wyboru różne spraye na owady. Wiele z nich zawiera substancje chemiczne, które mogą być szkodliwe dla zdrowia, podczas gdy inne opierają się na biologicznych substancjach czynnych, pozyskiwanych z roślin, które osiągają równie dobre efekty. Eukaliptus cytrynowy jest jedną z najskuteczniejszych, występujących w naturze substancji czynnych przeciwko niepożądanym owadom. Co jednak sprawia, że eukaliptus cytrynowy jest tak wyjątkowy?

Występowanie eukaliptusa

Eukaliptus – roślina z rodziny mirtowatych – kojarzy się automatycznie z Australią i misiami koala. Te puszyste zwierzątka siedzą na drzewach eukaliptusowych i przeżuwają liście. Są jedynymi zwierzętami, które są odporne na toksyny zawarte w eukaliptusie.
Ponieważ drzewa eukaliptusowe wymagają do wzrostu umiarkowanego klimatu, można je spotkać w naturze w Indonezji i Australii oraz w innych subtropikalnych regionach świata. Roślinność w Australii składa się zatem w 70% z lasów eukaliptusowych – do dziś znanych jest około 700 różnych gatunków eukaliptusa. W Górach Błękitnych w pobliżu Sydney występuje najwięcej gatunków eukaliptusa – dzięki promieniowaniu słonecznemu liście tych roślin mienią się na niebiesko, od czego Góry Błękitne wzięły swoją nazwę.

Co jest wyjątkowego w eukaliptusie?

O powracających pożarach lasów w Australii słyszy się regularnie w mediach. Wyschnięte poszycie leśne zajmuje się ogniem i wkrótce ogromne obszary pokrywa morze płomieni – wydaje się, że natura została spalona. Krótki czas później jednak drzewa eukaliptusowe wypuszczają nowe zielone liście i gałązki. Ogień zdaje się nie szkodzić drzewu: wynika to z bardzo twardej kory. Ponadto drzewa eukaliptusowe rosną bardzo szybko. W optymalnych warunkach może on urosnąć o 50 centymetrów w ciągu roku.

W Niemczech eukaliptus jest chętnie wykorzystywany jako element dekoracyjny w bukietach i wazonach. Ponieważ pachnie przyjemnie korzennie, stał się prawdziwym ulubieńcem florystów. Przyjemny zapach nie jest jednak jego jedyną zaletą – potrafi znacznie więcej!

Do czego przydaje się zapach eukaliptusa?

Charakterystyczny zapach eukaliptusa powstaje dzięki olejkowi eterycznemu, który wytwarza się w liściach i gałęziach drzewa. Olejek odstrasza szkodniki żerujące na roślinach – tylko koala potrafi unieszkodliwić truciznę dzięki specjalnej substancji produkowanej w jego wątrobie i bezpiecznie zjadać liście. Inne zwierzęta trzymają się z dala od eukaliptusa, ponieważ może być on dla nich śmiertelny.

Olejek eteryczny pozyskiwany z liści jest chętnie stosowany do odstraszania szkodników, takich jak komary, meszki itp.. Dodatkowo zapach oczyszcza powietrze. Kilka kropli zmieszanych z wodą w kominku zapachowym eliminuje wirusy i bakterie z powietrza.

Co sprawia, że eukaliptus cytrynowy jest tak wyjątkowy?

Eukaliptus cytrynowy jest sławny wśród roślin eukaliptusowych. W naturze występuje tylko w północnej Australii i intensywnie pachnie cytryną. Jeśli potrze się jego owłosione liście, szybko otacza nas prawdziwa chmura cytrynowego zapachu, która nie ustępuje perfumerii.

Olejek eteryczny z eukaliptusa cytrynowego jest stosowany przede wszystkim przy przeziębieniach i chorobach skóry. Łagodzi ból i obrzęki oraz jest skuteczny również w przypadku ataków astmy.
Eukaliptus cytrynowy pachnie intensywniej niż rośliny cytrusowe. Zapach silnie przypomina olejek cytronelowy, który często jest używany jako substancja zapachowa w świecach – olejek z eukaliptusa cytrynowego składa się w 80% z naturalnego cytronellalu.

Eukaliptus cytrynowy w środkach na komary

Dzięki intensywnemu zapachowi cytryny eukaliptus cytrynowy odstrasza komary oraz inne owady. Dlatego jest on często stosowany w naturalnych środkach odstraszających komary . Nałożony jednorazowo olejek eteryczny w naturalny sposób chroni przed atakami komarów przez kilka godzin. Również kleszcze są trzymane z daleka dzięki działaniu repelencyjnemu . W Silberkraft sprayu na owady zawarty jest uwodniony olejek z eukaliptusa cytrynowego, który nie zawiera DEET i chroni do sześciu godzin przed komarami oraz innymi owadami .

Repelent, co to takiego?

Słowo „repelent” pochodzi od łacińskiego repellere, co oznacza „odpychać”, „odstraszać”. Repelentem nazywamy substancję, która działa odstraszająco na owady , ale ich nie zabija.

Repelenty to produkty biobójcze, które służą do odstraszania szkodników i trzymania ich z daleka przez dłuższy czas. Aby produkt mógł nazywać się „repelentem”, musi posiadać dowód na wystarczającą skuteczność .
Repelenty mogą zawierać substancje czynne pochodzenia chemicznego lub biologicznego. Składnik ten sprawia, że szkodniki takie jak komary, kleszcze itp. oddalają się od źródła zapachu .
W regionach tropikalnych i subtropikalnych repelenty są często wykorzystywane do odstraszania owadów, które mogą przenosić choroby poprzez swoje ukąszenia. Należą do nich: malaria, denga, śpiączka afrykańska oraz inne infekcje wirusowe.
Repelenty mogą stosować nie tylko ludzie, są one również skuteczne dla zwierząt domowych przeciwko kleszczom, pchłom, wszom i innym pasożytom. W zależności od preferencji można kupić repelenty w formie sprayów, kremów, żeli lub preparatów typu spot-on.

Repelenty powinny działać na następujące owady:

1. Kleszcze. Przenoszą one boreliozę lub kleszczowe zapalenie mózgu (KZM).
2. Komary. Występują one na całym świecie i mogą poprzez ukąszenie przenosić wirusy, które mogą wywoływać m.in. dengę, żółtą febrę, malarię lub wirus Zachodniego Nilu.
3. Meszki. Te małe krwiopijcy atakują bardzo agresywnie i mogą być przyczyną onchocerkozy.

Co musi potrafić repelent?

Aby móc nazywać się repelentem, produkty muszą spełniać określone wymogi.

1. Repelent musi mieć udowodnione długotrwałe działanie . Zazwyczaj powinny być skuteczne od dwóch do ośmiu godzin po jednorazowym nałożeniu.
2. Nie może być skuteczny tylko przeciwko jednemu szkodnikowi. Aby produkt mógł nazywać się repelentem, musi działać na kilka rodzajów szkodników. Eukaliptus cytrynowy działa na przykład dobrze na komary, a także na kleszcze.
3. Repelenty muszą być nietoksyczne, nieuczulające i niedrażniące skóry . Dlatego repelenty podlegają surowym wymogom.
4. W najlepszym przypadku repelenty są bezzapachowe, jednak w większości przypadków pachną swoją główną substancją czynną, która musi mieć przyjemny zapach.
5. Repelenty nie mogą być zbyt drogie i powinny mieć długi termin przydatności, aby można było z nich korzystać nie tylko przez jeden sezon, ale przez kilka lat.

Na co należy zwrócić uwagę przy zakupie repelentów?

Aby repelent był skuteczny jak najdłużej, należy wziąć pod uwagę kilka czynników, które mogą wpływać na czas jego działania. Ważne jest, aby w produkcie znajdowała się odpowiednia ilość substancji odstraszającej. W Silberkraft sprayu na owady Silberkraft zawarty jest eukaliptus cytrynowy. Naukowcy z Entomological Society of America stwierdzili, że substancja czynna eukaliptusa cytrynowego wykazuje działanie równie skuteczne jak DEET.
Ponadto czas działania może ulec skróceniu w zależności od aktywności fizycznej – jeśli użytkownik bardzo się poci, powinien nakładać produkt co dwie godziny. Również warunki zewnętrzne , takie jak wilgotność powietrza, wiatr i temperatura, mają wpływ na czas działania repelentu.

DEET – najlepszy repelent?

Szukając repelentu, nieuchronnie natrafiamy na produkty zawierające DEET. DEET jest stosowany przede wszystkim w produktach oferowanych dla obszarów podróży tropikalnych i subtropikalnych. Dlaczego tak jest?
DEET, czyli dietytoluamid, to repelent o szerokim spektrum działania . Oznacza to, że wiele owadów i szkodników jest odstraszanych zapachem DEET. DEET blokuje acetylocholinoesterazę, enzym ważny dla owadów, co powoduje, że ich komórki nerwowe są pobudzone – owady uciekają. W zależności od produktu DEET może być stosowany w różnych stężeniach – na obszarach wysokiego ryzyka malarii zalecane są produkty z 50% zawartością DEET.

Brzmi to początkowo bardzo dobrze. Ponieważ jednak DEET jest wytwarzany w sposób czysto chemiczny, nierzadko zdarza się, że użytkownicy reagują na niego alergicznymi reakcjami skórnymi. Osoby szczególnie wrażliwe mogą ponadto odczuwać drętwienie kończyn oraz doświadczać napadów drgawek.
Ponieważ DEET jest rozpuszczalny w wodzie, może on ponadto przedostawać się do środowiska i szkodzić tamtejszym organizmom. Szczegółowe informacje na temat DEET podsumowaliśmy dla Państwa w tym wpisie na blogu: DEET – substancja czynna i skutki uboczne.

Eukaliptus cytrynowy – świadoma alternatywa!

Dopóki nie podróżujemy w rejony wysokiego ryzyka malarii, lokalne produkty bez DEET wystarczają do ochrony przed komarami. W Europie składniki są ponadto rygorystycznie kontrolowane, dzięki czemu można założyć, że zawierają one dokładnie tyle substancji czynnej, ile podano na butelce produktu. Ponieważ badania wykazały bardzo dobre działanie eukaliptusa cytrynowego w odstraszaniu owadów, stanowi on dobrą alternatywę dla DEET.

Źródła i linki do dalszych informacji

• https://www.wildfind.com/pflanzen/zitroneneukalyptus
• https://www.doterra.com/DE/de_DE/p/lemon-eucalyptus-oil
• https://flora-toskana.com/de/exotische-pflanzen-aus-australien/284-eucalyptus-citriodora-zitronen-eukalyptus.html
• http://p251288.mittwaldserver.info/citriodiol.html
• Informacje Federalnego Urzędu Ochrony Środowiska (Umweltbundesamt)
• https://www.zecken-und-insektenschutz.de/repellents/
• https://www.exotic-plants.de/Samen/Baeume/Eucalyptus-citriodora.php
• https://www.beobachter.ch/gesundheit/wohlfuhlen-pravention/muckenschutz-mehr-wirkt-nicht-besser