Usuń kleszcze z psów

Częsty gość w psiej sierści – kleszcz

W miesiącach od kwietnia do września/października każdego roku właściciele psów muszą mieć się na baczności: kleszcze mają swój szczyt sezonu i czają się, aby wyssać krew od żywiciela. Jest ona potrzebna przede wszystkim samicom do złożenia jaj. Ponieważ psy są łatwymi do zdobycia żywicielami, są szczególnie narażone na zarażenie się chorobami w wyniku ukąszenia przez kleszcza. Jeśli po spacerze właściciel psa odkryje kleszcza, powinien go usunąć tak szybko, jak to możliwe, aby zminimalizować ryzyko infekcji.

Czym są kleszcze?

Kleszcze to pasożyty należące do rodziny roztoczy. Do przeżycia potrzebują krwi żywiciela. Może nim być dzikie zwierzę, zwierzę domowe, a nawet człowiek – kleszcze nie robią tu żadnej różnicy.

W trakcie swojego dość długiego życia kleszcze przechodzą trzy stadia: larwa, nimfa, dorosły osobnik. Aby móc rozwinąć się z jednego stadium do kolejnego, potrzebują posiłku z krwi. Larwy atakują przede wszystkim drobne stworzenia, takie jak myszy, które mogą być nosicielami wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) i przenieść go na kleszcza poprzez krew. Kleszczom wirus nie szkodzi, jednak jeśli żywiciel zostanie zarażony przez ślinę kleszcza, może dojść do nieprzyjemnych długofalowych skutków zdrowotnych. Jeśli pies zostanie zarażony KZM, choroba przebiega u niego często znacznie ciężej niż u ludzi. Skutkiem jest wysoka gorączka, objawy paraliżu oraz zmiany w zachowaniu. Niestety, w przeciwieństwie do ludzi, psy nie mogą być jeszcze szczepione przeciwko KZM. Dlatego tak ważne jest szybkie działanie, jeśli po spacerze odkryje się kleszcza w psiej sierści.

Zecken entfernen beim Hund Nahaufnahme Zecke

Wygląd i długość życia

Kleszcze to największy gatunek roztoczy, mimo to trudno je dostrzec gołym okiem: osiągają od dwóch do czterech milimetrów długości i posiadają pancerz chitynowy na grzbiecie. Samice kleszczy są nieco większe od samców i mogą złożyć do 3000 jaj w jednym cyklu rozrodczym. Po zapłodnieniu samiec ginie, a samica zamiera krótko po złożeniu jaj.

Kleszcze są bardzo wytrzymałe. Jeśli przez długi czas nie pojawi się żaden żywiciel, niewiele sobie z tego robią. Trwają w bezruchu i czają się dalej w zaroślach lub na końcach źdźbeł trawy. Średnia długość życia kleszczy wynosi od trzech do pięciu lat – w zależności od tego, jak szybko kleszcz rozwinie się z jaja do dorosłego osobnika.

Siedlisko

Kleszcze uwielbiają wysokie temperatury i dużą wilgotność powietrza. Dlatego występują coraz częściej wszędzie tam, gdzie te parametry zewnętrzne są spełnione: na leśnych polanach, wzdłuż strumieni i w zaroślach. Gdy tylko temperatury utrzymują się stale powyżej ośmiu stopni Celsjusza, te małe krwiopijce budzą się z zimowego odrętwienia i wyruszają na łowy. Wspinają się na końce źdźbeł trawy lub niskich krzewów i czekają tam na przechodzącego żywiciela, który je otrze.

Rozprzestrzenianie się kleszczy w Niemczech

Kleszcze występują przede wszystkim w południowych krajach związkowych. Głównie w Bawarii i Badenii-Wirtembergii, ale także w południowej Hesji i Turyngii, najczęstszym gatunkiem jest kleszcz pospolity, czyli kleszcz pastwiskowy. Ponieważ temperatury stają się coraz łagodniejsze, kleszcze rozprzestrzeniają się coraz dalej na północ. Dlatego zaleca się, aby w całych Niemczech po każdym pobycie na łonie natury sprawdzać, czy zwierzę domowe nie ma kleszczy.

Gdzie kleszcze gryzą psa?

W przeciwieństwie do ludzi, po których kleszcze lubią wędrować godzinami w poszukiwaniu idealnego miejsca do wkłucia, u psów kleszcze często pozostają w miejscu, w którym dostały się na czworonoga. Georg Duscher z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu wyjaśnia dlaczego: „Ze względu na swój niekorzystny kształt ciała kleszcze nie marnują energii na przedzieranie się przez gęstą sierść do innych części ciała psa, lecz wbijają się tam, gdzie aktualnie się znajdują”.

Wbrew wcześniejszym założeniom, kleszcze nie skaczą na przechodzącego żywiciela, lecz są przez niego zgarniane z miejsca, w którym czatowały. Ponieważ psy uwielbiają węszyć poza wyznaczonymi ścieżkami, często zdarza się, że w ich sierści znajduje się jeden lub nawet kilka kleszczy. Podczas przeszukiwania sierści właściciele psów powinni zwrócić szczególną uwagę przede wszystkim na głowę, kark i łopatki psa . Badanie, które Duscher wraz ze współpracownikami przeprowadził w ciągu roku, wykazało bardzo duże zagęszczenie kleszczy w tych miejscach.

Wskazówka produktowa: Spray na pchły i kleszcze dla psów i kotów

Repelent do stosowania na sierść i w otoczeniu
Spryskać szczególnie szyję i nasadę ogona, u kotów między łopatkami
Substancja czynna: olejek z Eucalyptus citriodora (uwodniony, cyklizowany), 5 g/100 ml

Przejdź do produktu

Produktów biobójczych należy używać z zachowaniem środków ostrożności. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu.

Usuwanie kleszczy u psa – jak to zrobić

Podobnie jak u ludzi, kleszcze należy usuwać tak szybko, jak to możliwe. Badanie przeprowadzone przez Klausa Robischa w 2010 roku analizowało różne przyrządy do usuwania kleszczy, aby sprawdzić, które z nich są praktyczne i łatwe w użyciu. Porównano ze sobą obrotowe i wyciągające przyrządy do usuwania kleszczy .

Badanie wykazało, że kleszcze należy chwytać jak najbliżej powierzchni skóry psa, aby móc wyciągnąć całego pasożyta. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że głowa zostanie oderwana od tułowia i aparat gębowy pozostanie w skórze. Potencjalnie zakażona ślina kleszcza mogłaby w ten sposób nadal przedostawać się do krwiobiegu żywiciela i prowadzić do infekcji.

Kleszczołapki w większości przypadków zapewniały szybki sukces, tuż za nimi uplasowały się lasso oraz pęseta/karta do usuwania kleszczy. W związku z tym wystarczy posiadać jedno z tych urządzeń w domu, aby uwolnić psa od niechcianego pasożyta. Niezależnie od tego, jakie urządzenie zostanie użyte, wszystkie prowadzą do celu, o ile przestrzega się następujących parametrów:

Chwytanie kleszcza blisko skóry
Pewna i spokojna ręka
Powolne i kontrolowane wyciąganie kleszcza

Usuwanie kleszczy u psa – kleszczołapki

Kleszczołapki to klasyczne narzędzie, jeśli chodzi o usuwanie kleszczy. Można je kupić bardzo tanio w aptece lub sklepach internetowych. Podczas usuwania kleszcza należy pamiętać o kilku kwestiach:

Kleszczołapki prostopadle do skóry nałożyć na głowę kleszcza.
Zamknąć kleszczołapki i przytrzymać przez około 60 sekund, nie poruszając nimi. Zazwyczaj powoduje to, że kleszcz luzuje swój aparat gębowy ze skóry i można go bez problemu usunąć.
Jeśli kleszcz nie poluzował aparatu gębowego, można go mimo to usunąć. W tym celu należy nadal mocno trzymać zamknięte kleszczołapki i powoli wyciągać kleszcza ze skóry ruchem prostopadłym. W ten sposób unika się oddzielenia głowy od tułowia, co zapobiega dalszemu przedostawaniu się patogenów do organizmu przez miejsce ukłucia.
Czasami zdarza się, że kleszcz mocno wczepił się w skórę. Jeśli tak jest, można delikatnie poruszać narzędziem, aby uwolnić aparat gębowy ze skóry.
Następnie dokładnie oczyścić skórę wodą z mydłem i zdezynfekować.

Ważne: Podczas wyciągania kleszcza nie obracać go ani nie zgniatać!

Usuwanie kleszczy u psa – lasso

Lasso na kleszcze ma kształt długopisu, na którego końcu zamiast wkładu zamocowana jest mała pętla , którą można zacisnąć za pomocą przycisku. Pętlę tę zakłada się wokół kleszcza i ostrożnie zaciska przyciskiem. Poprzez zaciśnięcie aparat gębowy kleszcza zostaje unieruchomiony, dzięki czemu można go teraz wyciągnąć ze skóry powolnym, prostopadłym ruchem.

Usuwanie kleszczy u psa – karta do kleszczy/pęseta

Karta do usuwania kleszczy ma wielkość karty kredytowej i mieści się w każdym portfelu. Posiada co najmniej jedno szczelinowate wycięcie, w które można wsunąć kleszcza. Dzięki wycięciu karta działa jak dźwignia do usuwania kleszcza. Kartę umieszcza się bezpośrednio na skórze, po uprzednim odsunięciu sierści na boki. Następnie należy umieścić kleszcza w przeznaczonym do tego wycięciu. Teraz ruchem skierowanym do góry i do przodu powoli wyciągnąć kleszcza ze skóry. Tę samą technikę można zastosować przy użyciu pęsety, jednak w tym przypadku ryzyko zmiażdżenia kleszcza jest znacznie większe.

Trzymaj się z daleka od wątpliwych porad!

Niestety, wciąż krążą porady, dzięki którym rzekomo można łatwo usunąć kleszcze. Mowa o alkoholu, oleju lub lakierze do paznokci, którymi należy posmarować żerującego kleszcza. Środki te powodują jednak ogromną reakcję stresową u kleszcza. Zwiększa on wtedy wydzielanie śliny, przez co w bardzo krótkim czasie do rany i krwiobiegu może przedostać się znacznie więcej zainfekowanej śliny.

Lepiej zapobiegać niż leczyć – przegląd różnych możliwości ochrony

Aby mieć pewność, że pies nie zostanie ukąszony przez kleszcza, należy podjąć odpowiednie kroki. Kleszcze mogą przenosić na zwierzę kleszczowe zapalenie mózgu, boreliozę, anaplazmozę, babeszjozę i erlichiozę. Dlatego należy stosować skuteczne preparaty przeciw kleszczom, które odstraszają je na długi czas. Warto zrezygnować z alternatywnych metod, takich jak bursztynowe obroże, ponieważ nie istnieją żadne dowody naukowe potwierdzające ich skuteczność.

Sprawdzonymi środkami ochrony przed kleszczami dla psów są preparaty typu spot-on, repelenty oraz tabletki do żucia, które przed wyjściem na łono natury należy odpowiednio nałożyć lub podać. W przypadku wszystkich preparatów ważne jest przestrzeganie regularnego stosowania, a w razie dłuższego pobytu na zewnątrz – ponowne podanie środka.

Preparaty typu spot-on

Tak zwane preparaty typu spot-on nakłada się między łopatkami psa. Należy je również zaaplikować u nasady ogona zwierzęcia, ponieważ podczas merdania często ociera się on o trawy i krzewy. Niestety, preparaty typu spot-on zawierają środki chemiczne, takie jak permetryna, które nie ulegają biodegradacji i mogą wywoływać poważne skutki uboczne. Permetryna to neurotoksyna, która w krótkim czasie zabija kleszcza i jest podejrzewana o wywoływanie białaczki u ludzi. Więcej informacji na temat permetryny znajdziesz w tym wpisie na blogu.

Tabletki do żucia

Oprócz preparatów do stosowania zewnętrznego istnieją obecnie także doustne środki przeciw kleszczom. Składają się one z akarycydów lub insektycydów, które blokują układ nerwowy pasożytów atakujących psa w ciągu 12 godzin, co prowadzi do ich śmierci. Dzięki zawartym w nich substancjom aromatycznym psy traktują tabletki jak smakołyk i zazwyczaj zjadają je bez problemu. Ponieważ jednak w ciągu tych 12 godzin kleszcz zdążył już napić się krwi, a jego ślina mogła przedostać się do krwiobiegu, w krwi psa nadal mogą znajdować się patogeny.

Repelenty

Repelenty, które nie zawierają chemicznych substancji czynnych, działają dzięki naturalnym składnikom, takim jak olejek z eukaliptusa cytrynowego. Przyjemny dla zwierząt i ludzi zapach odstrasza kleszcze do sześciu godzin po aplikacji. SILBERKRAFT Spray na pchły i kleszcze wmasowuje się w sierść pod włos, aż stanie się ona lekko wilgotna. Należy przy tym omijać głowę zwierzęcia. Szczególnie dokładnie należy spryskać repelentem okolice szyi, łopatek oraz nasadę ogona.

Szczepienie przeciw boreliozie

Borelioza to infekcja wywoływana przez bakterie, która może prowadzić do zapalenia stawów. W przeciwieństwie do ludzi, dla psów dostępna jest szczepionka przeciw boreliozie, zalecana każdemu psu narażonemu na ryzyko infekcji i mieszkającemu na terenach zagrożonych. Ponieważ borelioza jest przenoszona przez kleszcza pospolitego (Ixodes ricinus), który powoli rozprzestrzenia się w całych Niemczech, właściciele psów powinni rozważyć szczepienie, aby jak najlepiej chronić swojego czworonoga, zwłaszcza że około co trzeci kleszcz jest zakażony bakterią boreliozy. Dzięki szczepieniu układ odpornościowy zwierzęcia wytwarza przeciwciała przeciwko bakteriom boreliozy, które natychmiast je unieszkodliwiają, jeśli dostaną się one do krwiobiegu.

W Niemczech istnieje kilku producentów szczepionki, którą w pierwszym roku podaje się dwukrotnie. Następnie zwierzę powinno co roku przed rozpoczęciem sezonu kleszczowego otrzymać dawkę przypominającą. Koszt jednego szczepienia wynosi średnio 25€, a dokładne ceny należy omówić wcześniej z lekarzem weterynarii. Mimo szczepienia, po każdym pobycie na łonie natury psa należy dokładnie sprawdzić pod kątem obecności kleszczy.

Przede wszystkim starsze psy oraz szczenięta od 12. tygodnia życia powinny być szczepione przeciwko boreliozie. Właściciel psa powinien zwrócić uwagę na to, aby ochrona przed szczepem bakterii Borrelia burgdorferi była skuteczna. Jednakże oba szczepy bakterii Borrelia garinii oraz Borrelia afzelii są również udowodnionymi czynnikami chorobotwórczymi dla psów.

Obroże przeciw kleszczom

Na rynku produktów przeciw kleszczom obroże przeciw kleszczom są również szeroko rozpowszechnionym środkiem w walce z kleszczami. Obroże zawierają substancje chemiczne, które są uwalniane w sposób ciągły i rozprowadzają się po całym ciele zwierzęcia poprzez warstwę tłuszczową skóry. Aby zapewnić niezawodną ochronę, obroża musi być zatem noszona stale , ponieważ dawka uwalnianej substancji chemicznej nie jest porównywalna z preparatem typu spot-on. Podobnie jak Permethrin, substancje czynne Deltamethrin oraz Flumethrin, zawarte w takich obrożach, to neurotoksyny, które powinny być stosowane wyłącznie po konsultacji z lekarzem weterynarii.

Pobyt na świeżym powietrzu – na co należy zwrócić uwagę?

Aby ryzyko związane z kleszczami było jak najmniejsze, należy wprowadzić pewne zasady postępowania , dzięki którym pies będzie jak najlepiej chroniony przed ukąszeniem kleszcza.

W sezonie aktywności kleszczy przed każdym spacerem czworonoga należy spryskać sprayem przeciw kleszczom, który dzięki swoim (w miarę możliwości) naturalnym składnikom odstrasza kleszcze.

Podczas spaceru pies powinien być prowadzony na smyczy, aby nie mógł wbiegać w zarośla. To tam wiele kleszczy czatuje na żywicieli.

Po każdym spacerze należy dokładnie sprawdzić sierść pod kątem obecności kleszczy . Ponieważ kleszcze zazwyczaj nie przemieszczają się zbyt wiele, w centrum uwagi podczas kontroli powinny znajdować się przede wszystkim szyja, kark, okolice łopatek oraz nasada ogona .

W przypadku zauważenia kleszcza, który już się wbił, należy go szybko usunąć. Nie ma przy tym znaczenia, jakiego przyrządu użyjesz do usunięcia kleszcza u psa, liczy się przede wszystkim szybkość: im dłużej kleszcz może żerować, tym bardziej wzrasta prawdopodobieństwo infekcji wirusem lub szczepem bakterii, które są przenoszone do krwiobiegu żywiciela wraz ze śliną kleszcza.

Ochrona dla właściciela psa

Nie tylko pies powinien być dobrze chroniony przed kleszczami; również właścicielowi psa zaleca się podjęcie pewnych środków w celu własnej ochrony. Jeśli często przebywasz poza wyznaczonymi ścieżkami, koniecznie noś solidne obuwie, długie skarpety i długie spodnie, które najlepiej ściśle przylegają do kostek. Po spacerze należy sprawdzić siebie, tak samo jak psa, pod kątem obecności kleszczy. O tym, jakie inne środki są jeszcze sensowne, dowiesz się z tego wpisu na blogu: Ochrona przed kleszczami – co pomaga na kleszcze?